دیزی گیلیسپی و جز مدرن (III)

دیزی گیلیسپی (1993-1917)
دیزی گیلیسپی (1993-1917)
جاز آفریقایی-کوبایی بر اساس ریتمهای کوبایی است. دیزی گیلیسپی در سال ۱۹۴۷ توسط ماریو بائوزا (Mario Bauza) به چانو پوزو (Chano Pozo) ترومپت نواز جاز آمریکای لاتین معرفی شد. پوزو درامر کانگای گروه گیلیسپی شد. گیلیسپی همچنین به همراه بائوزا در کلوپهای جاز خیابان ۵۲ نیویورک و چندین کلوپ رقص در تئاتر آپولو و پالادئوم نوازندگی کرد. آنان در گروه چیک وب و کب کالاووی نواختند جایی که گیلیسپی و بائوزا دوستان همیشگی شدند.

دیزی به پیشرفت روش جاز کوبایی-آفریقایی دست یافت. جاز آفریقایی-کوبایی به عنوان بی باپ جهت دار شناخته شد و بعضی از موسیقیدانان آن را به عنوان سبک سوئینگ مدرن خواندند. این نوع جاز آفریقایی-کوبایی موفق بود و هیچ گاه شهرتش کاهش نیافت و همواره دیگران را جذب کرد تا با ریتمهای آن برقصند. مشهورترین آثاری که گیلیسپی در موسیقی آفریقایی-کوبایی خلق کرده “مانتکا” و “تیت تین دیو” بود که هر دو را به همراه پوزو نوشت.

در سال ۱۹۷۷ زمانی که برای تحقیقات موسیقیش در سفری در کوبا به سپر می برد با آرتورو ساندووال (Arturo Sandoval) آشنا شد. بیوگراف نویس گیلیسپی؛ آلین شیپتون (Alyn Shipton) گفته است دیزی در سنین پنجاه به پختگی کاملی در موسیقی جاز خود برای ساخت نئوکلاسیسیزم رسیده بود. نظر دیگر آن است که بر خلاف معاصرش مایلز دیویس، گیلیسپی تا پایان حرفه خود به روش بی باپ وفادار ماند.

audio file بشنوید قسمتی از “serenity” را از گیلیسپی

در سال ۱۹۶۴ این موسیقیدان بزرگ جاز خود را کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا کرد. وعده او آن بود که اگر انتخاب شود کاخ سفید نام “کاخ بلوز” را خواهد گرفت و کابینه وی را: دوک الینگتون (Duke Ellington) آهنگساز، پیانیست و رهبر بزرگ گروههای جاز- وزیر امور خارجه، مایلز دیویس ترومپت نواز، آهنگساز و رهبر گروههای جاز – رئیس CIA، مکس روچ درامر و آهنگساز- وزیر دفاع، چارلز مینگوس (Charles Mingus) آهنگساز، نوازنده و از فعالان حقوق بشر – وزیر صلح، ری چارلز (Ray Charles) موسیقیدان- رئیس مجلس، لوئیز آرمسترانگ (Louis Armstrong) خواننده و نوازنده ترومپت – وزیر کشاورزی، ماری لوئیز ویلیامز (Mary Lou Williams) پیانیست و آهنگساز- سفیر به واتیکان، تلانیوس مانک آهنگساز و پیانیست – سفیر بین المللی، مالکوم ایکس (Malcolm X) وزیر آفریقایی-آمریکایی مسلمان، سخنگوی دولت و فعال حقوق بشر – وزیر دادگستری و خانم فیلیز دیلر (Phyllis Diller) هنرپیشه و کمدین – مشاور وی خواهد بود.

گیلیسپی در بسیاری از انیمیشنهای ساخته جان و فیپ هابلی (John Hubley and Faith Hubley) همچون: “حفره”، “کلاه” و “سفر دریایی بعدی” گویندگی کرده است. در سالهای ۱۹۸۰ دیزی ارکستر ملی سازمان ملل را سرپرستی کرد. فلورا پوریم (Flora Purim) برای سه سال به همراه دیزی در این ارکستر حضور یافت و با وجود دانش بالای خود از جاز از گیلیسپی بسیار آموخت.

audio file بشنوید قسمتی از “bang bang” را از گیلیسپی

دیویس سانشز (David Sánchez) همچنین به همراه آنان سفر کرد و از گیلیسپی تاثیر بسزایی پذیرفت. هر دو هنرمند بعدها جایزه گرمی را از آن خود کردند. شخصیت طنز گونه گیلیسپی در سالهای آخر زندگیش بیش از پیش بخشی از نحوه نوازندگی وی شد. در سال ۱۹۸۸ با نوازنده فلوت و ساکسیفون کانادایی: مو کوفمان (Moe Koffman) در آلبوم “او پاپ آ دا” (Oo Pop a Da) حضور یافت، در این آلبوم خوانندگی و ترومپت نوازی کرد.

در سال ۱۹۸۹، گیلیسپی ۳۰۰ اجرا در ۲۷ کشور و ۱۰۰ اجرا در آمریکا داشته، در دو سمفونی شرکت کرده و چهار آلبوم نیز ضبط نمود. وی مشهورترین جایزه فرهنگی فرانسه را از آن خود کرد. چهارده مدرک دکترای افتخاری، جایزه گرمی، جایزه مرکز کندی، جایزه دوک الینگتون را برای ۵۰ سال آهنگسازی، نوازندگی و رهبری موفق و در سال ۱۹۹۳ جایزه موسیقی پولار سوئد را دریافت نمود.


در نوامبر ۱۹۹۲ در تالار کارنگی نیویورک کنسرتی به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد تولد دیزی برگزار شد که این سی و سومین باری بود که او در این تالار اجرا داشت. گیلیسپی همچنین در فیلم “زمستانی در لیسبون” حضور یافت که در سال ۲۰۰۴ عرضه شد.

گیلیسپی در ۶ ژانویه ۱۹۹۳ در سن ۷۵ سالگی بر اثر سرطان لوزالمعده از دنیا رفت؛ بنا به وصیت خود گیلیسپی دو مراسم برایش برگزار شد یکی مراسم به شیوه بهایی ها و یکی در کلیسایی در نیویورک. گیلیسپی در سال ۱۹۷۰ بهائی شد، پس از آن مشروبات الکلی را کنار گذاشت و با ویلیام سیرز در نوشتن کتاب “دزد در شب” همکاری کرد.

به یاد آوردن چهره گیلیسپی بدون سازش غیر ممکن است، ترومپتی با زاویه ۴۵ درجه ای برخلاف ترومپتهای معمول که صاف می باشند که بر اساس زندگی نامه وی طرح این ترومپت نتیجه تصادفی بود که گیلیسپی داشت. موزه ملی اسمیتسونین آمریکا به افتخار وی، ترومپت B-flat او را نگهداری می کند.

en.wikipedia.org

یک دیدگاه

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

از روزهای گذشته…

گاه های گمشده (VII)

گاه های گمشده (VII)

چرا نت پایان دستگاه ها بر اساس ردیف های موجود انتخاب نشده است؟ برای مثال در ردیف هفت دستگاه موسیقی ایرانی (که مرتضی حنانه به عنوان منبع خود در «به دست آوردن علامات ترکیبی و عرضی موسیقی امروز ایران» به آن استناد کرده است (صفحه ۱۵۷)) ماهور دو، شور سل، سه گاه می کرن و چهارگاه دو ارائه شده است.
گروه ریمونز (VIII)

گروه ریمونز (VIII)

دیگر گروههای پانکی همچونن؛ راسویی با صدای ناهنجار (Screeching Weasel)، کینه جویان (The Vindictives)، نامتعارفها (The Queers)، آقای تی.با تجربه (The Mr. T Experience)، موریانه های سرکش (Beatnik Termites) و زندان سیاسی جان کوگر (Jon Cougar Concentration Camp) تمام آلبومهای ریمونز را ضبط کردند، شامل: خانه را ترک کن، موشک به روسیه، جاده رو به خرابی، رویاهای شیرین و خیلی سخت برای مردن.
شناخت کالبد گوشه‌ها (I)

شناخت کالبد گوشه‌ها (I)

سرانجام آخرین حلقه از پژوهشی که ربع قرن از عمر یک موسیقی‌دانِ پژوهشگر را به خود اختصاص داده بود کامل و به جهان موسیقی ارایه شد. داریوش طلایی با انتشار «تحلیل ردیف: براساس نت‌نویسی ردیف میرزا عبدالله با نمودارهای تشریحی» (۱) سومین و به گمانی آخرین گامش را در راه کشف دستور زبان موسیقی دستگاهی (۲) برداشت. با این گام، تریلوژی/سه‌گانه‌ی او کامل شد. در گام نخست او با فهرست کردن، دسته‌بندی و تحلیل دانگ‌های مولد و سپس ترسیم نقشه‌ی مقام‌شناختی هر دستگاه در کتاب تئوری و مقاله‌ی تکمیلی‌اش زیرساخت‌های انتزاعی ردیف را تبیین کرد (طلایی ۱۳۷۲ و ۱۳۷۸).
فلسفۀ سازهای ابداعی (II)

فلسفۀ سازهای ابداعی (II)

متاسفانه بسیاری از دست اندر کاران نسل جوان هنر، آنچنان جذب و شیفتۀ اسامی و نامهای کاذب شده اند که حاضرند به هر قیمتی و فقط و فقط به خاطر بودن در یک تشکیلات به ظاهر هنری و یا صرف بودن در کنار آن نامها، تن به هر خفت و خواری بدهند. غافل از اینکه این فرصت طلبان به ظاهر “هنری نما” فقط و فقط به دنبال افرادی زیر دست و بله و چشم گو جهت تایید حرف ها، افکار و اعمالشان هستند.
مردان حرفه ای آواز ایران (II)

مردان حرفه ای آواز ایران (II)

به همین دلیل ما سال هاست با روایت های متعدد و متکثر روبه رو شده ایم و هیچ راوی ای نتوانسته است ما را در برابر انسجام روایت ها متقاعد کند. برای همین است که هنوز هم تعداد اندکی از راویان آوازیِ قبل، به گونه ای باور نکردنی به اذهان نفوذ می کنند و صدای اقتدار و عامل وحدت و انسجام به حساب می آیند. ما اکنون به یک راویِ سنخیِ آواز نیازمندیم که همزمان به رنجی که از بیگانگیِ انسان ها و نابسامانی جامعه می برد، چاره ی خود را در پناه بردن به درونِ جهانِ خود بیابد.
فراهانی: فرهنگ نقد پذیری را بیاموزیم

فراهانی: فرهنگ نقد پذیری را بیاموزیم

هوشنگ فراهانی، نوازنده تار و سه تار و آهنگساز و از معدود موسیقیدانان وبلاگ نویس است. به بهانه نزدیک شدن به زمان برگزاری جشنواره سایت ها و وبلاگ ها، با او به گفتگو نشسته ایم که می خوانیم.
درباره کتاب «شورانگیز» (III)

درباره کتاب «شورانگیز» (III)

ملودیِ گوشه‏ ها برگرفته از ردیف‏های معتبر و گوناگون موسیقی ایرانی است و در گزینش و نگارش آنها ملاک اصلی تنها جمله‏ بندیِ روان، فضای مُدالِ واضح و روشن و سادگیِ نسبی ازنظر تکنیک اجرایی بوده است و نه تعلق به مکتب یا شیوه‏ای خاص. قطعات ضربی نیز بر همین سیاق از شیوه‏ ها و سبک‏های مختلف آهنگسازی و نوازندگی انتخاب شده ‏اند.
نیواورلئان برای فستیوال جز آماده میشود

نیواورلئان برای فستیوال جز آماده میشود

نیواورلئان – پس از طوفان کاترینا صحنه موسیقی نیواورلئان، که همراه با خود شهر دچار پژمردگی و خمودگی شده بود، با آغاز فستیوال سالیانه جز و میراث فرهنگی، جان تازه ای گرفت. این فستیوال لحظاتی جادویی از حضور بزرگان موسیقی محلی و ستارگان مشهور این هنر را برای علاقمندان به ارمغان آورده است.
چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

آموزشگاه موسیقی پایور یزد در نظر دارد چهارمین جشنواره تخصصی “سنتور” را در مقاطع سنی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به صورت تکنوازی، دو نوازی و پنج نوازی، آبانماه امسال برگزار نماید. این برنامه که هرساله برای نشان دادن استعدادها و توانایی هنرمندان یزدی و نیز توانمندی آموزشی این مرکز، برنامه ریزی می گردد، هر ساله یک شب را نیز به برگزاری یاد و نکوداشت یکی از بزرگان موسیقی کشور اختصاص می دهد.
بهترین های جَز در این هفته

بهترین های جَز در این هفته

دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند.