گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

برچسب -موسیقی کلاسیک ایرانی

مینویی: موانع زیادی بر سر راهم بود

در زندگی با چه موانعی رو به رو بودید؟ موانع زیادی بر سر راهم بود. مثل موانع تحصیلی. یاد گرفتن زبان در یک کشوری که زبانش را نمی دانستم مانع بزرگی بود. من تصمیم گرفته بودم که در کشوری که از لحاظ سیاسی با کشور خودم مشکلاتی...

درباره روبیک گریگوریان (XII)

مقاله مختصری که می خوانید، خلاصه ای از کتاب «روبیک گریگوریان» است. این کتاب، یگانه متن مستقل به زبان فارسی است و ویژه موسیقیدانی است که از مطرح ترین چهره های موسیقی معاصر ایران محسوب می شود. کتاب، شامل شرح حال، مقالات...

گفتگو با پرویز یاحقی در سال ۱۳۶۱ (II)

این جواب سوال شما است که می فرمایید چرا سبک نوازندگی فرق می کند و همیشه این در ذهن من بود که آیا نمی شود تغییری در این روش داد؟ نمی شود از این کلیشه ای بودن و یک شکل بودن، این مسائل را خارج کرد؟ این چه قانونی است که ما...

«سنتورنوازی معاصر»؛ بررسی یک عنوان (I)

مقدمه در سال‌های اخیر کوشش‌های هنری هنرمندانی مانند «اردوان کامکار» در حوزه‌ی سنتور و سنتورنوازی، درهای نوین و بی‌سابقه‌ای را گشوده‌است که به جد شایسته‌ی نقد، بررسی و تحلیل فراوان‌اند. اما موضوع اصلی مقاله‌ی پیشِ رو...

کتاب «مهر و ماه» برای دونوازی سنتور ساخته نفیسه غلامپور منتشر شد

انتشارات ماهور، کتاب قطعاتی برای دونوازی سنتور ساخته نفیسه غلامپور را به همراه سی دی صوتی آن منتشر کرد. درباره‌ی این اثر، به قلم نفیسه غلامپور می‌خوانیم: «دغدغه ­ی نوشتار این کتاب در خلال سرپرستی ارکستر هنرجویان و تنظیم...

درباره روبیک گریگوریان (XI)

روبیک گریگوریان، یک بار در سال ۱۳۵۵ و بار دیگر در سال ۱۳۵۶ به ایران بازگشت، و دوره های اقامت سه ماهه و شش ماهه داشت. او دیگر شصت ساله بود، مویش سپید شده بود و همه به او احترام می گذاشتند. دولت وقت که بودجۀ فراوانی برای...

مینویی: شکست زیاد خوردم

آیا شکست خوردید؟ و چطور با آن کنار آمدید؟ بله شکست زیاد خوردم، البته شاید بیشتر درد کشیدم. مثلا وقتی تازه به امریکا آمده بودم یک کلاس زبان افتادم و یا برای یک بورسیه ای تقاضا کردم اما آن را نگرفتم و حتی گاهی اجرای...

مروری بر آلبوم «مجموعه‌های ایرانی آرشیو فنوگرام برلین»

سنجه‌ی تغییرات بزرگ «مجموعه‌ی ایرانی آرشیو فونوگرام برلین ۱۳۱۹-۱۳۰۲» سندی منحصر به فرد است. این را حتا با یک نگاه ساده به فهرست قطعه‌ها می‌توان دریافت. تاریخ ضبط‌ها چنان قدیمی است که اغلب مشابهی نمی‌توان برایش جست...

گفتگو با پرویز یاحقی در سال ۱۳۶۱ (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفتگوی مفصل هشت ساعته ای با زنده یاد پرویز یاحقی است با حضور آقایان فریدون ناصری، احمدرضا احمدی، مجتبی خوش ضمیر و مسعود مسعود. این نشست در تاریخ یکشنبه یازده مهر ۱۳۶۱شکل گرفته و ضبط شده است...

نقش شجریان در حفظ شعر فارسی (II)

شجریان بیش از هر خواننده دیگری سراغ غزلیات حافظ رفت. هرکس با شعر فارسی کمترین آشنایی را داشته باشد می‌داند که حافظ را درست فهمیدن، به جهت ظرایف رندانه غزل او، کار آسانی نیست. از سوی دیگر، اغلب غزلیات حافظ به جهت داشتن...

مینویی: انسان تجربه ای است تا جهان، خود را دریابد

جدا از تمرین هایی که باید بکند باید به صورت جدی مطالعاتی درباره موسیقی و دیگر امور زندگی مثل ستاره شناسی، ژنتیک و… داشته باشد. با طبیعت آشنا باشد، سفر برود، موسیقی های دیگر مناطق و اقوام را بشنود. به غیر از این ها...

نقش شجریان در حفظ شعر فارسی (I)

ژورنال گفتگوی هارمونیک در روزهای گذشته همانطور که اعلام شده بود، در حال تغییراتی بود و در این فاصله اتفاقی ناگوار کام اهالی موسیقی را تلخ کرد؛ محمدرضا شجریان خواننده یگانه موسیقی ایرانی روی در نقاب خاک کشید. مقاله امروز...

درباره روبیک گریگوریان (X)

در اهمیت و میزان موفقیت های هنری روبیک گریگوریان،‌ همین بس که بگوییم در کشوری که صاحبان بالاترین تخصص ها، به زحمت می توانند مقام هنری خود را در سلسله مراتب اداری حفظ کنند، رهبر یکی از معتبرترین ارکسترهای موجود در ایالت...

درباره روبیک گریگوریان (IX)

سعدی حسنی (۱۳۰۵-۱۳۶۵۵) موسیقی شناس، می نویسد: «کارهای گریگوریان از حیث هارمونی و ارکستراسیون قوی نیست ولی در رنگ آمیزی ارکستر، انتخاب ملودی و بسط آن سلیقه بسیار دارد». این اظهار نظر که ارزش آن تا زمان اجرای کارهای روبیک...

درباره روبیک گریگوریان (VIII)

فرزانه در جواب می گوید: پرویز محمود هم داشت همین کار را می کرد. ولی گذاشت رفت. هدایت می گوید: حق داشت. می خواستی تو این… چه کار بکند؟ مثل قوم و خویش تو [مقصود، فریدون فرزانه است] تو کافه مطرب بشود؟ ولی کار محمود و رفیقش...

درباره روبیک گریگوریان (VII)

اشاره به اظهار نظرهای استاد روح الله خالقی تا همین جا کافی است. هر چه بود، هیچگاه این اظهار نظرها نوشته و چاپ نشد. طبع محافظه کار خالقی این کارها را زیاد خوش نداشت و استاد با همه پرحوصلگی، ننوشته است که اولاً چرا فواصل،...

درباره روبیک گریگوریان (VI)

نسخه ای از جلد اول کتاب که متعلق به شادروان لطف الله مفخم پایان (۱۲۹۴-۱۳۶۲)، موسیقیدان و استاد گرانمایه دانشگاه بود، در اختیار نویسنده این مقاله است که چند حاشیه مدادی به خط روح الله خالقی در بعضی از صفحات آن به چشم می...

درباره روبیک گریگوریان (V)

تنها به ملودی های زیبا می اندیشید و نقشی که آن ها می توانستند در کار آهنگسازیش داشته باشند. با این حال، درست یا غلط، نام او به عنوان «اولین بانی گردآوری و ثبت موسیقی فولکلوریک ایران» در حافظه تاریخ ثبت شد و پنجاه سال...

نقش صدا بر صفحه کاغذ (V)

دکتر ساسان سپنتا می افزاید: «آنچه از مجموعه لوله های فوتو گراف مذکور حاصل شد، از نخستین آثار بازمانده صوتی ضبط شده و بازیافت شده در ایران به شمار می آید که از نظر بررسی های زبانشناسی زبان فارسی و تطور آن، صدای شخصیت های...

نقش صدا بر صفحه کاغذ (IV)

او در کنگره بین المللی «باربد» که به تاریخ اردیبهشت ۱۳۶۹ (آوریل - مه ۱۹۹۰ میلادی) در شهر «دوشنبه» جمهوری تاجیکستان برگزار شد، به عنوان نخستین سخنران در مورد موسیقی ایرانی دوره ساسانی و مختصات موسیقایی باربد سخنرانی کرد...

نقش صدا بر صفحه کاغذ (III)

استقبال خوانندگان مجله موزیک ایران از مقاله های سپنتا که با دانش فنی کافی و قلمی صریح و روان نوشته می شد، تداوم در نگارش و نشر آنها را فراهم آورد. گذشته از این، تعدادی از مقاله های انتقادی او در بررسی وضع ناهنجار موسیقی...

نقش صدا بر صفحه کاغذ (II)

پدر با موسیقی الفت داشت و خود نیز تصنیف هایی را در فیلم هایش خوانده بود و از این رو، مانعی برای یادگیری موسیقی در آن خانواده وجود نداشت. سپنتای جوان، دیپلم را در اصفهان گرفت و بلافاصله برای ادامه تحصیل به دانشگاه تهران...

مروری بر «پارتیتورخوانی ۳: سرنا»

درست از همان لحظه که فانفارِ آغازِ آوای کهن، همان فاصله‌های پنجم ساده با درهم شدن فضایی کاملا آشنا مهیا می‌کند تا بعد در جریان سخن گفتن ترومپت ریزپرده‌ای و بافت تقلیدی ارکستر به زبان نقش‌مایه‌های ردیف گشوده شود، دست و...

مینویی: برایم سنتور پنجره ای است که پشت آن دنیای حقیقی وجود دارد

نوشته ای که پیش رو دارید گفتگوی صبا فوشنجانی است با فراز مینوئی آهنگساز و نوازنده سنتور. فراز مینوئی، پنجم فروردین هزار و سیصد و شصت در تهران متولد شد. او نوازندگی سنتور را از سن 9 سالگی نزد بهنام مهرابی آغاز کرد. پس از...

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (III)

به طور مشخص فهرست‌نویسی و توصیف مختصر رسالاتی تألیف‌شده در شبه‌قاره‌ی هند برای خواننده‌ی آشنا به موسیقی‌شناسی امروزی در ایران جالب توجه است. در دست‌یابی به این وجه تمایز تخصص مؤلف در زبان سانسکریت هم به کمک او آمده، به...

درباره روبیک گریگوریان (III)

در ابتدای حکومت رضا شاه، کلنل علینقی وزیری که در هر دو کشور درس های مقدماتی موسیقی غربی را خوانده بود، عامل تغییرات اولیه فضای موسیقی رسمی کشور، از ایرانی به فرنگی، به حساب می آمد و مورد تشویق و حمایت قرار می گرفت. در...

زیستن با هنر سلوکی عاشقانه (IV)

در طول سالیانی که به تدریس مشغول بودم متوجه نقاط ضعف در تکنیک نوازندگی هنرجویان می شدم و برای هر یک قطعاتی را می نوشتم که تا حدودی بتواند به رفع مشکلات تکنیکی هنرجویان بپردازد. در دهه هفتاد کتابهای زیادی در این زمینه...

«پرورده یِ عشق» (IV)

سخن دیگر اینکه توجّه شهیدی به تنوّع شعر و خواندن شعر شاعران مختلف مثال زدنی است و صرفا به دو یا سه شاعر برجسته اکتفا نکرده است. بنابر سنّت های سینه به سینه در آواز ایرانی بیشتر آواز را با غزل و آن هم غزل سعدی و بعدها...

مروری بر آلبوم «اپرای رستم و سهراب»

رستم و سهراب، این تراژیک‌ترین قله‌ی حماسه‌های فارسی را لوریس چکناوریان به هیات اپرایی درآورده و برای دومین بار منتشر کرده است. اجرای پیشین (ضبط سال 2000) را انتشارات هرمس سالی پس از ضبط منتشر کرده بود. این اجرای تازه با...

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (II)

در نوشته‌های فارسی امروزی وقتی حرف از ادبیات و موسیقی به میان می‌آید عادت کرده‌ایم دنبال تحقیقاتی برویم که عمدتاً در پی رد پای اصطلاحات موسیقایی در آثار ادبی به مفهوم هنری آن هستند اما این کتاب از آن نوع نیست. در مقام...

زیستن با هنر سلوکی عاشقانه (III)

انتشار آلبوم بیداد با تکنوازی تار استاد غلامحسین بیگجه خانی و پس از آن درگذشت استاد در فروردین ماه سال هزار و سیصد و شصت و شش باعث شد که توجه بسیاری از نوازندگان دوباره به شیوه ایشان جلب شود. من به شیوه نوازندگی ایشان...

از بحران اندیشه تا نااندیشیدگی بحران در موسیقی ایران (IV)

در چنین شرایطی حتی امر هنری که دیگر نقش وجودی خود را از کف داده و با فاصله گرفتن از نقش اثرگذار و هستی بخش خود، تنها به یک ابزار در دست قدرتها و یا حتی یک شیء تزئینی بدل شده است، ناتوان از ایجاد بسترهای یک جریان تاریخی...

درباره روبیک گریگوریان (II)

در آن زمان، تبریز شهری بود که در آن فرهنگ سنتی مسلمانان در کنار فرهنگ اروپایی-روسی-ترکی مهاجران، زندگی مسالمت آمیزی داشت و پیشرفته ترین مظاهر تمدن و فرهنگ، همچون کتابخانه و تئاتر و انجمن های موسیقی (که در تهران هم به...

«پرورده یِ عشق» (III)

گستردگی مفاهیم و معانی، سبکها و انواع فرم ها و چهره های شعر پارسی برکسی پوشیده نیست و سلوک و آشنایی و دانش به این مهم، نیازمند ممارست و طیّ طریق درازمدّت. در این راستا شهیدی به تصاویر و فضای لفظی و معنوی شعر توجّه ویژه...

مهرداد ناصحی: مشکلات سازهای استاد شجریان را به ایشان می گفتیم

نوشته ای که پیش رو دارید، گفتگویی است با مهرداد ناصحی، نوازنده کمانچه و خواننده باس ارکستر سمفونیک تهران. ناصحی متولد ۲۰ بهمن ۱۳۶۱ تهران است. از ‎استادان او می توان به سعید فرجپوری، علی اکبر شکارچی، اردشیر کامکار و...

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (I)

حتی پیش از این که به کیفیت ترجمه یا محتوای علمی کتاب «مکتوبات فارسی در باب موسیقی، قرن پنجم تا نهم هجری» بپردازیم این کتاب نکته‌ای در خور توجه دارد؛ روند درست و مرسوم کار دانشگاهی. اصل کتاب که بیش از یک دهه پیش منتشر...

مروری بر «کنسرت کوارتت زهی رسپینا»

رپرتوار فاش‌کننده است. هر چه انتخاب می‌کنیم ما را در بوته آزمایش می‌گذارد و عیار کارمان را هویدا می‌کند‎، مخصوصا اگر با عادت و تمرکز کاری ما همخوان نباشد. این وضعیت را به‌ویژه گروه‌هایی که بر یک دوره‌ی سبک‌شناختی از...

«پرورده یِ عشق» (II)

به عقیده یِ نگارنده سلوکِ شهیدی با شعر پارسی دیگر ویژگی برجسته ی ساز و آواز شهیدی است که همپای نوازندگی اش در شکل گیری سیمایِ یگانه یِ آواز شهیدی نقشی مهم ایفا می کند. امّا این سلوک چیست و چگونه؟ فرهنگ ایرانی حدود...

زیستن با هنر سلوکی عاشقانه (II)

در آن سال هایی که برای فراگرفتن ردیف موسی خان معروفی خدمت استاد هوشنگ ظریف می رسیدم، از ایشان برای فراگیری آهنگ سازی راهنمایی خواستم. در اوایل دهه هفتاد آهنگ هایی را برای گروه های موسیقی ایرانی می نوشتم و با گروه های...

بیشتر بحث شده است