گفتگوی هارمونیک
نخستین نسخهشناسی رسالات کهن موسیقی ایران تألیف محمدتقی دانشپژوه، پدر علم نسخهشناسی ایران به اهتمام نشر خنیاگر بازنشر شد.
در توضیحات پشت جلد اثر که با عنوان «نمونهای از فهرست آثار دانشمندان ایرانی و اسلامی در غناء و موسیقی» انتشار یافته به قلم ناشر میخوانیم:
آنچه پیشِروی شماست بازنشر یک کتاب از مجموعۀ ارزشمند «مداومت در اصول موسیقی ایران» است که بهمناسبت جشن فرهنگ و هنر در سال ۱۳۵۵ از انتشارات ادارۀ کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر منتشر شده و «نخستین نسخهشناسی چاپشده از رسالات قدیم موسیقی ایرانی در دورۀ اسلامی به زبان فارسی» محسوب میشود که توسط محمدتقی دانشپژوه (۱۳۷۵-۱۲۹۰)، «پدر علم نسخهشناسی ایران»، و با استفاده از فهرست نسخ خطی موسیقایی منتشرشدۀ پیش از او، مانند اثر عبدالحمید العلوچی دربارۀ پیشگامان موسیقی دورۀ اسلامی و چند اثر از فارمر دربارۀ منابع خطی و تاریخچۀ موسیقی دورۀ اسلامی و ترجمههای عربی و فارسی آنها، همچنین دیگر منابع در اختیار مؤلف دربارۀ نسخههای فارسی و نامهها و مجموعهها فراهم آمده است.
مؤلف در این اثر «فهرست کتابهایی که از یونانی و هندی به عربی درآمده و دانشمندان موسیقیشناس دورۀ اسلامی از آنها بهره بردهاند»، «فهرست کتابهای عربی و فارسی دربارۀ موسیقی و سماع»، «نامههای فارسی»، «مجموعههای عربی و فارسی»، و «آثار گمنام فارسی در موسیقی هندی و ایرانی» را در قالب معرفی و شرح ۳۳۱ کتاب عربی و ۱۴۸ کتاب فارسی و ۱۵ مجموعه شناسانده است. علاوهبراینها، به سرگذشت موسیقیدانان آغاز دورۀ اسلامی نیز میپردازد و مجموعاً شرححال ۱۳۴ خُنیاگر مرد و زن حجاز و شام و بغداد و ایرانشهر، اندلس و دیگر خُنیاگرانی را که در دربار خُلَفا رفتوآمد داشتهاند و در کتابهای اغانی و دیگر تواریخ از ایشان یاد شده گرد آورده است.
هرچند مؤلف اشاره میکند برای ارائۀ اثر فرصت کوتاه سهماههای در اختیار داشته و طی این مدت کوتاه نتوانسته همۀ فهرستهای نسخههای عربی و فارسی و ترکی را بنگرد و بهدقت بخواند، نظر به اهمیت تاریخی این اثر و بازشناساندن آن به علاقهمندان کنونی موسیقی ایرانی، چاپ پیشین کتاب، اینک با کیفیت بالا اسکن شده، اغلاط تایپی راهیافته در آن اصلاح شده و همراه با بزرگنمایی در اندازۀ قلم که سهولت استفاده از اثر را بیشتر میکند ارائه شده است.
۱ نظر