حسین عمومی نوازنده و مبتکر سازهای ایرانی به دلیل ابتلا به سرطان در چهاردهم آبان ماه در سن هشتاد و دو سالگی درگذشت. عمومی در نی‌نوازی تحت تاثیر حسن کسایی و از هنرآموختگان محمود کریمی در ردیف آوازی بود و از اولین همنوازان نی در ارکستر ایرانی بود.
دکتر حسین عمومی، چهره‌ای شاخص در موسیقی ایرانی، در سال ۱۳۲۳ در اصفهان، یکی از کانون‌های دیرینه موسیقی کلاسیک ایران، زاده شد. نخستین آشنایی او با موسیقی در خانه و نزد پدر شکل گرفت، اما جرقه‌ای که مسیر زندگی‌اش را برای همیشه روشن کرد، شنیدن نوای نی استاد بزرگ این ساز حسن کسایی بود. از همان نوجوانی، در چهارده‌سالگی، نی‌نوازی را آغاز کرد و بعدها به همراه پسر عموی خواننده و حقوقدانش (حسین عمومی) و سیدجلال‌الدین تاج اصفهانی با حسن کسایی آشنا شد.
حسین عمومی پس از عزیمت به تهران با ارکستر سازهای ملی وزارت فرهنگ و هنر به سرپرستی فرامرز پایور همکاری خود را آغاز کرد.
در این دوره از طرح جدید خود بر روی ساز نی استفاده کرد، او یک کلید برای به کاربردن نغمه سی روی نی استفاده کرد.
عمومی در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی و دانشکده هنرهای زیبا به تدریس پرداخت، در این به همراه محمدرضا لطفی و علی‌اکبر شکارچی گروه شیدا را تأسیس کرد، این گروه به سرپرستی لطفی برنامه‌هایی را در رادیو ضبط کرد اما زندگی حرفه‌ای او ابعادی خارج از حوزه موسیقی داشت؛ او دانش‌آموخته‌ی معماری بود و در سالهای بعد مدرک دکترای خود را در این رشته از دانشگاه فلورانس ایتالیا دریافت کرد. این پیشینه‌ی معماری، نگاهی ساختارمند و خلاقانه به ساز تنبک و نی نیز بخشید؛ نگاهی که بعدها به نوآوری‌های مهمی در ساختار این ساز انجامید.
در سال ۱۳۶۳ از ایران خارج شد و ابتدا به پاریس رفت و در مرکز مطالعات موسیقی شرقی (وابسته به سوربن) به تدریس نی و آواز پرداخت و همزمان به تدریس معماری در دانشگاه پرداخت. در این دوره بود که از طرح تمبک کوکی رونمایی کرد، طرحی که قابلیت کوک‌شدن را به ساز تمبک می‌داد.
سپس راهی ایالات متحده شد و در دانشگاه‌های کالیفرنیا و واشینگتن به تدریس موسیقی ایرانی مشغول شد. اما نقطه‌ی اوج فعالیت دانشگاهی او در آمریکا، حضور به عنوان استاد در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین (UCI) بود. او در آن دانشگاه دارای کرسی استادی بود و در دانشکده موسیقی کلر تروور به تدریس و پژوهش در زمینه‌ی موسیقی ایرانی اشتغال داشت.
فعالیت او در آن دانشگاه صرفاً به کلاس درس محدود نبود و در برگزاری همایش‌ها و رویدادهای دانشگاهی برای معرفی موسیقی ایران نیز نقش فعالی ایفا می‌کرد.
تهران در دو سفر به ایران طرح نی ششدانگ و تمبک‌کوکی را معرفی کرد که دومین برنامه در دانشگاه هنر تهران، کنسرواتوار تهران و تالار میراث فرهنگی با اجرای علی نجفی ملکی (نی ششدانگ)، احمد مستنبط (تمبک کوکی) و سجاد پورقناد (سه‌تار سه اکتاو) و سخنرانی خودش و شاهین مهاجری با همکاری مجله گفتگوی هارمونیک برگزار شد.
از او آلبوم‌های ماندگاری چون «تکنوازی نی»، «نی هزار آوای عشق»، «سرمست» و «شرح عشق» به یادگار مانده است.
حسین عمومی روشی برای تدریس سریع ردیف موسیقی ایرانی ابداع کرده بود که به نام پیش ردیف شناخته می‌شود.
در سالهای اخیر تا روزهای پایانی زندگی به همراه شاگرد وفادار خود بهروز الوندی مشغول راه‌اندازی خط تولید سازهای جدید خود در ایران بود. در این مسیر حسین قربانی ساخت تنبک کوکی و پوریا قانع ساخت نی ششدانگ را به عهده داشتند.
۱ نظر