“رازهای” استرادیواری (I)

THE “SECRETS” OF STRADIVARI
مقاله ای که در حال حاضر شاهد آن هستیم مقدمه ای است از ترجمه کتاب با ارزش و گرانبها اثر SIMONE .F. SACCONI که توسط انتشارات ERIC BLOT به چاپ رسیده و توسط ANDREW DIPPER و CRISTINA RIVAROLI به زبان انگلیسی ترجمه شده است.

این اثر در ۱۲ فصل متنوع ، شیوه و عملکرد ANTONIO STRADVARI را در زمینه های مختلف به قلم سیمون اف ساکونی بازگو می سازد هر چند که نویسنده کتاب از اطلاعات بیشتری در زمینه چگونگی عملکرد استرادیواری مطلع بوده است که در کتاب محسوس نیست ،اما با توجه به این مهم ،کتاب مذکور از کیفیت و کمیت بایسته ای برای ارائه برخوردار است.

شایان ذکر است که ترجمه این کتاب بصورت کامل و جامع برای اولین بار توسط گروهی ازمترجمین انجام شده است که به ترتیب لازم ارائه شده و در صورت امکان بصورت بخشهای مستقل در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد .

مقدمه نویسنده:
سپاس و ستایش ویژه‌‌ای از دوست عزیزم، دکتر برونو دوردونی Brouno Dordoni که با آگاهی و دقت نامحدود خود افکار و اندیشه‌‌های من را در جهت نگارش این متن هدایت و ساماندهی نمود.

بدون وجود این دوست عزیز، متن مورد نظر هرگز به رشته تحریر در نمی‌آمد، چرا که من، بیش از آنکه با قلم آشنایی داشته باشم؛ با مغار و ابزار ساخت ساز آشنا هستم! ضمناً مایلم مراتب تشکر خود را از پروفسور آلفردپوراری Alfredo puerari، رئیس موزه عمومی کرمونا Cermana، به جهت برداشتن نخستین قدم در مسیر انتشار مجموعه حاضر و نیز نگارش مقدمه‌ای سرشار از لطف برای معرفی آن، اعلام دارم. همچنین از پروفسور آندریا ماسکونی Andrea Mosconi، ویولونیست و استاد موسیقی و همچنین به عنوان یک luthier ، به من در بازنگری نهایی متن کمک کردند، کمال تشکر را دارم.

سپاسگزار و قدردان ازمدیریت شهر Cremona هستم که اجازه بررسی و آزمایش مجدّد از نمونه های اصلی موجود در موزه عمومی که متعلق به سازنده بزرگStradivai می باشد به همراه انتشار کاتالوگ را نیز در اختیار من قرار دادند.

در آخر از خانه ورلیتزردر نیویورک House & Worlitzer of New york سپاسگزارم که توانستم بیشترین عکس‌های آلات‌ موسیقی را که در این کتاب آمده است، با استفاده از آرشیو آنها تجدید چاپ کنم.

سیمون. اف . ساکونی
Simone . F . Socconi

مقدمه
در عنوان این کتاب کلمه «اسرار» به صورت جمع و میان دو ویرگول معکوس قرار گرفته‌است. این لغت به طور معمول به صورت مفرد و همراه با نام Stradivari و برای نشان دادن میزان مهارت این luthier در Cermona به کار می‌رود.

با قراردادن این کلمه به صورت جمع و میان دو ویرگول، ما سعی بر آن داریم که این قاعده را که کار و هنر Stradivari را در حد ایده خام یک راز مبهم تنزل می‌دهد، از میان برداریم. طبقه‌بندی کارهای Stradivari به عنواز «راز» همواره دالِ بر این نکته بوده است که احتمال کشف مجدّد آنها وجود خواهد داشت. در مورد Stradivari ،آنچه در تصور عموم «راز» تلقی می‌شود در واقع تنها یک دستورالعمل است، مانند دستورالعمل‌های پختن مواد غذایی و یا داروسازی، که بیشتر نیز به نحوه ساخت Varnish شباهت داشته و پرداخته می شود. اما آنچه که Stradivari را از بسیاری از سازندگانی که درعصر وی می‌زیسته‌اند متفاوت و متمایز می‌سازد، این واقعیت است که وی با استفاده از شیوه‌ها و ابزار معمول که در دسترس سایر سازندگان معاصر نیز بوده است، پدیده ای‌ بی‌نظیر و تکرارناشدنی ساخته است.

می‌توان به این موضوع اشاره کرد که هر آنچه یک هنرمند به تنهایی می‌سازد، در حیطه و حوزه‌ای که برای هر شخص دیگری غیر از خودش، نادانسته و تجربه نشده باشد، یک راز تلقی می‌شود.

هنرمند با نگاه و اندیشه‌های خاص خود، متفاوت از سایر همکارانش به موضوع هنری خود نگاه می‌کند، آن را بررسی می‌کند و روی آن کار می‌نماید و سپس این موضوع به صورت یک رمز و راز در می‌آید.

این کتاب به تکنیک‌ها و جزئیات یک هنر وصنعت می‌پردازد که نسل‌های مختلف صنعتگران، هر یک در قالب تجارب هنری خود در آن سهم و شرکت داشته‌اند. موضوع این کتاب از آنجا خاص و ویژه است که سبک وفرم قالب در کاربا یکدیگر در ارتباط هستند، چرا که این کتاب به تجلی و نمود هنر Stradivari در ساخت‌سازی زهی می‌پردازد، یعنی دقیقاً نقطه‌ای که تکنیک و قالب در ارتباطی تنگاتنگ به پیشرفت و بهبود کیفیت اصوات تولید شده در ساز می انجامد.

محدوده توجه این کتاب به مفاهیم و معانی تکنیکی است زیرا که می خواهد نشان دهد Stradivari چگونه و با چه کیفیفی آلات موسیقایی خود را می‌ساخته است و در این راستا، دانش کهن هنر وشیوه صنعتگری را که توسط عده‌ای غیر قابل وصول و دور از دسترس نگه داشته شده بود، برای ما اعاده و احیا می‌شود ،هر چند که با این دانش ارایه شده و بسیاری از علل ایجاد صداهای فاقد کیفیت و دارای نقص برای ما باز هم نمی‌توان مدعی شد که مباحث و مناظرات مربوطه تحت یک تعریف کلی خاتمه می‌یابند. چرا که باب مباحثات در این مورد همچون تحلیل هر مقوله هنری دیگری، همواره مفتوح خواهد بود.

ساکونی Sacconi، پر جاذبه‌ترین فصول کتاب خود را به ترکیبات پیچیده varnish و شیوه‌های کاربرد آنها اختصاص داده است. در این گذر، دانش ساکونی Sacconi در مورد پدیده‌ها و اثرات طبیعی مربوطه و نیز موادی که بنیان‌ طبیعی دارند، مانند آنچه که در عصر رنسانس توسط سازندگان ایتالیایی مورد استفاده بوده است، این موارد را دوباره احیا و مورد استفاده قرار می‌دهد. Sacconi این دانش را از کاربرد مواد در کارگاه‌های هنری صنعتگران و نیز آگاهی علمی از عملکرد اولیه آنها استنتاج کرده است.

دانش Sacconi در این مورد، آمیزه‌ای از علم وهنر صنعتگری است. صفحاتی که «تقسیمات طلایی» golden division را برای ساختار mould جهت ساخت ویولون نشان داده و تشریح می‌کنند، به دانشی مربوط می‌شوند که در عصر Stradivari کاملاً شناخته شده و فراگیر بوده و نیز نشان‌دهنده عملکرد فرآیند ساخت و چگونگی تبعیت آن از قوانین ریاضی می‌باشد که ساختار و در نتیجه فُرم آلت موسیقی را تنظیم می‌کند. در اینجا می‌ توان گفت که علم هندسه و ترتیب و آرایش طبیعی آن نیروی محرک وقوای جان بخش آلات موسیقی است.

علم هندسه، نظیر صدای زنده و جاودان ساز و یا همچون رایحه‌ای است که بواسطه اجزای یک varnish رنگی از سازهای Stradivari متصاعد می‌شود، علم هندسه و تأثیر آن در نحوه طراحی، در صورت نهایی ساز تجلی می‌یابد و زیبایی ژرف و ملموسی را ایجاد می‌نماید.

6 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۸۸ در ۹:۵۶ ب.ظ

    بسیار عالی. من مدتها به دنبال این کتاب جامع وارزشمند بودم و امروز از اینکه کتاب به این شکل بی منت و با کیفیت در اختیار تمامی علاقه مندان قرار گرفته است بی نهایت سپاسگذارم.

  • ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۲ ق.ظ

    man ham ba aghaye noor bakhsh moafegham.besiiaar aaali ye .
    lotfan edame bedid.
    mersiiii.

  • HADI SHABAN
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱۰:۵۰ ب.ظ

    بسیار عالی.خدمت بزرگتان را سپاس می گویم

  • نقی
    ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۸۹ در ۱۰:۲۹ ب.ظ

    لطفا درمورد رابطه نسبت طلایی و طراحی ساز مطلب بنویسید

  • ناشناس
    ارسال شده در تیر ۲۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۱۸ ب.ظ

    جناب ضیایی اگر امکانش هست توضیحاتی در باب ترجمه ی کتاب مذکور بفرمایید

  • رضا ضیایی
    ارسال شده در تیر ۲۱, ۱۳۸۹ در ۹:۵۲ ب.ظ

    با درود
    دوست عزیز
    کتاب رموز استراد معمولا نزد سازندگان ویلن به عنوان کتاب مرجع معرفی میگردد زیرا آن طور که به نظر می رسد نزد ایتالیایی ها و کشورهای در ارتباط نزدیک با مقوله ویلن تعصباتی بر آن به چشم می خورد .
    از این رو به جهت معرفی این کتاب برای دوست داران و ارتقاءسطح علمی اقدام به ترجمه آن شد.
    البته برداشت مخاطب از متن بستگی به میزان حس کنجکاوی و خلاقیت او دارد اما حقایق همیشه درج و ثبت نمی شوند.
    در باب کیفیت کتاب و البته از این قبیل آثار در آینده مقاله ای را خواهم نوشت.
    تاریخ نگاری دنیای ویلن گاهی با تاریخ سازی، وجه تشابه پیدا می کند.
    پیروز باشید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

در جونِ ۲۰۱۲ هیلاری هان ویولونیست میهمان ویژه گفتگوهای استراد بود. پنج نقل قولی که در ادامه درباره اجرا و تفسیر می‌آید، از آن بحث استخراج شده‌ است.
“رازهای” استرادیواری (V)

“رازهای” استرادیواری (V)

آخرین ملاقاتم با Sacconi باعث شگفتی بسیار من شد. Signora Teresita جعبه‌ای بزرگ را به من نشان داد که پس از گشودن آن، تعداد زیادی قطعات کوچک کاغذ به هم پیچیده شده بودند. این کاغذ بی‌شباهت به کاغذهای قرعه‌کشی مؤسسات خیریه نبودند. وقتی یکی از این کاغذها باز شد، متوجه شدم که آن‌ها حاوی قطعات کوچک Varnish سازهایی هستند که Sacconi تا کنون آن‌ها را تعمیر کرده است. او همیشه برای شناخت Varnish ها که مجموعه‌ای مرتبط از کیفیت و زیبایی است ، تحقیقات خستگی‌ناپذیری انجام داده است.
مستر کلاس ارکستراسیون و آرانژمان شهرداد روحانی برگزار می شود

مستر کلاس ارکستراسیون و آرانژمان شهرداد روحانی برگزار می شود

موسسه فرهنگی هنری فرزانه برگزار می‌کند؛ ورک شاپ ارکستراسیون و آرانژمان برای آنسامبل‌های مختلف توسط شهرداد روحانی. کلاس‌ها از ۱۸ تیرماه برگزار خواهد شد و مهلت ثبت نام تا ۱۰ تیرماه خواهد بود.
اپرای سان فرانسیسکو (III)

اپرای سان فرانسیسکو (III)

ترنس مک اووین (Terence McEwen) از سال ۱۹۸۲ تا سال ۱۹۸۸ کارگردان اصلی اپرای سان فرانسیسکو بود. به دنبال خبر بازنشستگی آدلر در ژوئن ۱۹۷۹، ترنس جانشین با صلاحیت آدلر شد. او در مونتریال کانادا بزرگ شد، از سن بسیار کم عاشق اپرا بود، به رادیو گوش می داد و در سن ۱۴ سالگی در تعطیلات زمستان به منظور شنیدن اپراهای محبوبش، به نیویورک سفر کرد. سایو (Sayão) خواننده محبوب ابدی ترنس بود که او برای دیدن سایو در اجرای مانون (Manon) در مونریال اصرار فراوان داشت.
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VI)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VI)

آهنگساز باید آزادی کامل داشته باشد که به هر نوع استیل و تکنیکی که می خواهد کار کند. در موسیقی معاصر ایران باید بگذاریم که صدها و هزاران گل شکفته شود. ابتدا توضیحی راجع به سیستم می‌دهم.
ایران در کشاکش موسیقی (IV)

ایران در کشاکش موسیقی (IV)

موسیقی واپسگرایان دارای یک لحن و یک بیان بوده و در آن تکرار و یکنواختی، آنهم سرا پا ناله، حزن، اندوه و یاس آلودگی و مهمتر از همه بیان تسلیم گرایانه دیده می شود. درست است موسیقی بازتابی از سیر تحولات تاریخی هر ملتی است و کشور ما در طی تاریخ همواره مورد تخت و تاز بیگانگان قرار گرفته اما این امر به تنهایی نمی تواند دلیل یاس آلودگی کل موسیقی ما باشد.
داوودیان: اثرم در حصار آرشیو استاد شجریان محبوس است!

داوودیان: اثرم در حصار آرشیو استاد شجریان محبوس است!

زندگی هنری من در امریکا بسیار سخت و در تنهائی و عدم امکانات انجام میگیرد، این وضیت برای هنرمندی که بخواهد با عشق و خلوص و عمق به هنرش بدور از شارلاتان بازی و بیزینس کردن در کارش بپردازد، بسیار سنگین و آزاردهنده است و در واقع هنرمند به مانند پرنده ای در قفس زندگی میکند. هنرمند برای کار خلاقه و کلا پرداختن به موسیقی و ساز زدن و غرق شدن در کارش، نیاز به شادابی در جهت کارش و احساس درک و حمایت و قدر دانی و احترام مردم دارد.
یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

چهار سال پیش خبری مبنی بر چاپ سالشمار موسیقی زنان توسط نیکو یوسفی در خبرگزاری ها قرار گرفت ولی به دلایل مختلفی این اتفاق به تاخیر افتاد تا اینکه قرار شد، اطلاعاتی مربوط به موسیقی زنان در سایتی خصوصی به مدیریت نیکو یوسفی به انتشار برسد. با او به گفتگو نشسته ایم درباره شکل جدید این پروژه و فعالیتش.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (IV)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (IV)

تار فخام‌الدوله بهزادی(مجموعه‌ی ۳ نوار، از مجموعه‌ی مهدی کمالیان و ۲ سی‌دی ماهور با عنوان بخش‌هایی از ردیف میرزا حسینقلی)،‌ فخام‌الدوله‌ی بهزادی، آوای بارید.
ادیت در ویولن (VI)

ادیت در ویولن (VI)

هدف از این نوشته بررسی انگشت گذاری (ادیت دست چپ) یکی از جملات پایین رونده ی سریع در بخش دوم (Recitativo) کنسرتو ویولن شماره دو ماکس بروخ است. از آنجا که غالب ادیت های چاپی در دسترس موجود از این جمله که برای انگشت گذاری آن ارائه گردیده، دارای روشی مشابه در شکل انگشت گذاری بوده و درعمل اجرای سولیست را دارای پرش و قطع های بزرگ صدایی و نیز دشواری در امر اجرا می سازد، در این مطلب به بررسی نحوه انگشت گذاری این جمله پرداخته خواهد شد.