“رازهای” استرادیواری (I)

THE “SECRETS” OF STRADIVARI
مقاله ای که در حال حاضر شاهد آن هستیم مقدمه ای است از ترجمه کتاب با ارزش و گرانبها اثر SIMONE .F. SACCONI که توسط انتشارات ERIC BLOT به چاپ رسیده و توسط ANDREW DIPPER و CRISTINA RIVAROLI به زبان انگلیسی ترجمه شده است.

این اثر در ۱۲ فصل متنوع ، شیوه و عملکرد ANTONIO STRADVARI را در زمینه های مختلف به قلم سیمون اف ساکونی بازگو می سازد هر چند که نویسنده کتاب از اطلاعات بیشتری در زمینه چگونگی عملکرد استرادیواری مطلع بوده است که در کتاب محسوس نیست ،اما با توجه به این مهم ،کتاب مذکور از کیفیت و کمیت بایسته ای برای ارائه برخوردار است.

شایان ذکر است که ترجمه این کتاب بصورت کامل و جامع برای اولین بار توسط گروهی ازمترجمین انجام شده است که به ترتیب لازم ارائه شده و در صورت امکان بصورت بخشهای مستقل در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد .

مقدمه نویسنده:
سپاس و ستایش ویژه‌‌ای از دوست عزیزم، دکتر برونو دوردونی Brouno Dordoni که با آگاهی و دقت نامحدود خود افکار و اندیشه‌‌های من را در جهت نگارش این متن هدایت و ساماندهی نمود.

بدون وجود این دوست عزیز، متن مورد نظر هرگز به رشته تحریر در نمی‌آمد، چرا که من، بیش از آنکه با قلم آشنایی داشته باشم؛ با مغار و ابزار ساخت ساز آشنا هستم! ضمناً مایلم مراتب تشکر خود را از پروفسور آلفردپوراری Alfredo puerari، رئیس موزه عمومی کرمونا Cermana، به جهت برداشتن نخستین قدم در مسیر انتشار مجموعه حاضر و نیز نگارش مقدمه‌ای سرشار از لطف برای معرفی آن، اعلام دارم. همچنین از پروفسور آندریا ماسکونی Andrea Mosconi، ویولونیست و استاد موسیقی و همچنین به عنوان یک luthier ، به من در بازنگری نهایی متن کمک کردند، کمال تشکر را دارم.

سپاسگزار و قدردان ازمدیریت شهر Cremona هستم که اجازه بررسی و آزمایش مجدّد از نمونه های اصلی موجود در موزه عمومی که متعلق به سازنده بزرگStradivai می باشد به همراه انتشار کاتالوگ را نیز در اختیار من قرار دادند.

در آخر از خانه ورلیتزردر نیویورک House & Worlitzer of New york سپاسگزارم که توانستم بیشترین عکس‌های آلات‌ موسیقی را که در این کتاب آمده است، با استفاده از آرشیو آنها تجدید چاپ کنم.

سیمون. اف . ساکونی
Simone . F . Socconi

مقدمه
در عنوان این کتاب کلمه «اسرار» به صورت جمع و میان دو ویرگول معکوس قرار گرفته‌است. این لغت به طور معمول به صورت مفرد و همراه با نام Stradivari و برای نشان دادن میزان مهارت این luthier در Cermona به کار می‌رود.

با قراردادن این کلمه به صورت جمع و میان دو ویرگول، ما سعی بر آن داریم که این قاعده را که کار و هنر Stradivari را در حد ایده خام یک راز مبهم تنزل می‌دهد، از میان برداریم. طبقه‌بندی کارهای Stradivari به عنواز «راز» همواره دالِ بر این نکته بوده است که احتمال کشف مجدّد آنها وجود خواهد داشت. در مورد Stradivari ،آنچه در تصور عموم «راز» تلقی می‌شود در واقع تنها یک دستورالعمل است، مانند دستورالعمل‌های پختن مواد غذایی و یا داروسازی، که بیشتر نیز به نحوه ساخت Varnish شباهت داشته و پرداخته می شود. اما آنچه که Stradivari را از بسیاری از سازندگانی که درعصر وی می‌زیسته‌اند متفاوت و متمایز می‌سازد، این واقعیت است که وی با استفاده از شیوه‌ها و ابزار معمول که در دسترس سایر سازندگان معاصر نیز بوده است، پدیده ای‌ بی‌نظیر و تکرارناشدنی ساخته است.

می‌توان به این موضوع اشاره کرد که هر آنچه یک هنرمند به تنهایی می‌سازد، در حیطه و حوزه‌ای که برای هر شخص دیگری غیر از خودش، نادانسته و تجربه نشده باشد، یک راز تلقی می‌شود.

هنرمند با نگاه و اندیشه‌های خاص خود، متفاوت از سایر همکارانش به موضوع هنری خود نگاه می‌کند، آن را بررسی می‌کند و روی آن کار می‌نماید و سپس این موضوع به صورت یک رمز و راز در می‌آید.

این کتاب به تکنیک‌ها و جزئیات یک هنر وصنعت می‌پردازد که نسل‌های مختلف صنعتگران، هر یک در قالب تجارب هنری خود در آن سهم و شرکت داشته‌اند. موضوع این کتاب از آنجا خاص و ویژه است که سبک وفرم قالب در کاربا یکدیگر در ارتباط هستند، چرا که این کتاب به تجلی و نمود هنر Stradivari در ساخت‌سازی زهی می‌پردازد، یعنی دقیقاً نقطه‌ای که تکنیک و قالب در ارتباطی تنگاتنگ به پیشرفت و بهبود کیفیت اصوات تولید شده در ساز می انجامد.

محدوده توجه این کتاب به مفاهیم و معانی تکنیکی است زیرا که می خواهد نشان دهد Stradivari چگونه و با چه کیفیفی آلات موسیقایی خود را می‌ساخته است و در این راستا، دانش کهن هنر وشیوه صنعتگری را که توسط عده‌ای غیر قابل وصول و دور از دسترس نگه داشته شده بود، برای ما اعاده و احیا می‌شود ،هر چند که با این دانش ارایه شده و بسیاری از علل ایجاد صداهای فاقد کیفیت و دارای نقص برای ما باز هم نمی‌توان مدعی شد که مباحث و مناظرات مربوطه تحت یک تعریف کلی خاتمه می‌یابند. چرا که باب مباحثات در این مورد همچون تحلیل هر مقوله هنری دیگری، همواره مفتوح خواهد بود.

ساکونی Sacconi، پر جاذبه‌ترین فصول کتاب خود را به ترکیبات پیچیده varnish و شیوه‌های کاربرد آنها اختصاص داده است. در این گذر، دانش ساکونی Sacconi در مورد پدیده‌ها و اثرات طبیعی مربوطه و نیز موادی که بنیان‌ طبیعی دارند، مانند آنچه که در عصر رنسانس توسط سازندگان ایتالیایی مورد استفاده بوده است، این موارد را دوباره احیا و مورد استفاده قرار می‌دهد. Sacconi این دانش را از کاربرد مواد در کارگاه‌های هنری صنعتگران و نیز آگاهی علمی از عملکرد اولیه آنها استنتاج کرده است.

دانش Sacconi در این مورد، آمیزه‌ای از علم وهنر صنعتگری است. صفحاتی که «تقسیمات طلایی» golden division را برای ساختار mould جهت ساخت ویولون نشان داده و تشریح می‌کنند، به دانشی مربوط می‌شوند که در عصر Stradivari کاملاً شناخته شده و فراگیر بوده و نیز نشان‌دهنده عملکرد فرآیند ساخت و چگونگی تبعیت آن از قوانین ریاضی می‌باشد که ساختار و در نتیجه فُرم آلت موسیقی را تنظیم می‌کند. در اینجا می‌ توان گفت که علم هندسه و ترتیب و آرایش طبیعی آن نیروی محرک وقوای جان بخش آلات موسیقی است.

علم هندسه، نظیر صدای زنده و جاودان ساز و یا همچون رایحه‌ای است که بواسطه اجزای یک varnish رنگی از سازهای Stradivari متصاعد می‌شود، علم هندسه و تأثیر آن در نحوه طراحی، در صورت نهایی ساز تجلی می‌یابد و زیبایی ژرف و ملموسی را ایجاد می‌نماید.

6 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۸۸ در ۹:۵۶ ب.ظ

    بسیار عالی. من مدتها به دنبال این کتاب جامع وارزشمند بودم و امروز از اینکه کتاب به این شکل بی منت و با کیفیت در اختیار تمامی علاقه مندان قرار گرفته است بی نهایت سپاسگذارم.

  • ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۲ ق.ظ

    man ham ba aghaye noor bakhsh moafegham.besiiaar aaali ye .
    lotfan edame bedid.
    mersiiii.

  • HADI SHABAN
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱۰:۵۰ ب.ظ

    بسیار عالی.خدمت بزرگتان را سپاس می گویم

  • نقی
    ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۸۹ در ۱۰:۲۹ ب.ظ

    لطفا درمورد رابطه نسبت طلایی و طراحی ساز مطلب بنویسید

  • ناشناس
    ارسال شده در تیر ۲۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۱۸ ب.ظ

    جناب ضیایی اگر امکانش هست توضیحاتی در باب ترجمه ی کتاب مذکور بفرمایید

  • رضا ضیایی
    ارسال شده در تیر ۲۱, ۱۳۸۹ در ۹:۵۲ ب.ظ

    با درود
    دوست عزیز
    کتاب رموز استراد معمولا نزد سازندگان ویلن به عنوان کتاب مرجع معرفی میگردد زیرا آن طور که به نظر می رسد نزد ایتالیایی ها و کشورهای در ارتباط نزدیک با مقوله ویلن تعصباتی بر آن به چشم می خورد .
    از این رو به جهت معرفی این کتاب برای دوست داران و ارتقاءسطح علمی اقدام به ترجمه آن شد.
    البته برداشت مخاطب از متن بستگی به میزان حس کنجکاوی و خلاقیت او دارد اما حقایق همیشه درج و ثبت نمی شوند.
    در باب کیفیت کتاب و البته از این قبیل آثار در آینده مقاله ای را خواهم نوشت.
    تاریخ نگاری دنیای ویلن گاهی با تاریخ سازی، وجه تشابه پیدا می کند.
    پیروز باشید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (VI)

مسئلۀ بعدی دربارۀ نت‌کردن ردیف در آن عصر است که به قصد حفظ و نگهداری ردیف به‌عنوان یک میراث انجام شده است و بَعد آموزش. در حالی‌که الآن کاملاً برعکس است. با این‌همه وسایل ضبط و ثبت که امروزه در اختیار داریم مسئلۀ حفظ ردیف‌ها مطرح نیست؛ آموزش آن مطرح است که باید بیشتر به این بُعد توجه شود.

از روزهای گذشته…

اینک، شناخت دستگاه‌ها (VI)

اینک، شناخت دستگاه‌ها (VI)

این موضوع که در کتاب گسترش نظری بیشتری نیافته به نگر من یکی از مهم‌ترین دیدگاه‌های موسیقی‌شناسانه و منتقدانه‌ای است که محمدرضا فیاض به طرزی که مناسب هدفش باشد، مطرح ساخته است. از این توضیحات نسبتا فنی که بگذریم مجموعه ویژگی‌های دیگری هم دارد که در میان نوشتار‌های اخیر کمیاب است. مولف مانند بسیار از ماها به موسیقی و فرهنگش ارادتی دارد. رد پای ارادت را در دیگر کتاب‌های موسیقی‌مان نیز می‌توان یافت، اما این یکی کمی فرق دارد به خودبزرگ‌بینی و خودمحوری فرهنگی آمیخته نیست.
رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( قسمت دوم)

رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( قسمت دوم)

سالیان متمادی اجراهای مختلف آثار رابرت فارنون به طور منظم از رادیو بی بی سی و تلویزیون پخش می شد. بزرگترین کمپانی پخش موسیقی آن زمان – Decca – قراردادی را با فارنون به عنوان تنظیم کننده و رهبر ارکستر به امضاء رساند. علی رغم اینکه گفته می شد این کمپانی حمایت لازم را از فارنون به عمل نیاورده، بسیاری از آلبوم های قابل توجه او در زمان همکاری اش با Decca انتشار یافته است.
افسانه ۱۹۰۰

افسانه ۱۹۰۰

فیلم داستان زندگی مردی است که هیچگاه پا روی خشکی نگذاشته و همواره در یک کشتی تا هنگام مرگ زندگی می کند و پیانو می نوازد.
گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (II)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (II)

ولی من به انقلاب دائمی که تروتسکی میخواست داشته باشد اعتقادی ندارم (خنده) میدانی بر سر او و تمام انقلابها چی آمد؟ ضد انقلاب از راه رسید.
گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (IV)

گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (IV)

در حقیقت خیر. من درباره وزن دست صحبت نمی کنم زیرا معتقدم دست برای ایجاد رفت و آمد آرشه روی سیمها است، همانند پاها برای راه رفتن، پاها هنگام راه رفتن احساس سنگینی نمی کنند، دستها زمانی که ویلنسل می نوازند باید حس سبکی داشته باشند. اینجاست که قیاس بال پرنده در میان می آید، زیرا بال پرنده حس سبکی در حرکت را، به وضوح به تصویر می کشد. به جای وزن دست، من روی قابلیتهای نقاط مختلف فشار روی خود سیمها تکیه می کنم. فشار سیم بستگی به چگونگی نواختن آن دارد، چقدر فاصله سیم تا پل نزدیک است زمانی که آرشه به روی سیم می آید و دست چپ نوازنده در چه ارتفاعی، بر روی دسته ساز می نوازد.
راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند  (II)

راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند (II)

برای یافتن چگونگی وجود نت نگاری موسیقی هندی در نت نگاری غرب، شانکار، دیوید مورفی (رهبر ارکستری از کشور ولش) را متقاعد کرد تا به او برای تبدیل آثارش به قطعه ای برای ارکستر کمک کند. کنسرتوی شانکار همراه با مقدمه ای شورانگیز آغاز می شود، معرفی این موسیقی بیگانه (موسیقی هند برای غربیان) شامل چرخش ملودیها، تغییر وزنها و صدای پائین نتها، بر خلاف موسیقی غرب که حرکت و پیشرفتش بیشتر از طریق هارمونی است، موسیقی هندی شدیدا تحت تاثیر ملودی و ریتم است.
مطالعه تطبیقی عود و گیتار (II)

مطالعه تطبیقی عود و گیتار (II)

دارای پنج سیم جفت است که با انگشت گذاری بر روی هر جفت سیم آن می توان صداهای زیادی تولید کرد مثل ماندولین این ساز دارای دسته نسبتا” کوتاه است و بدین جهت وسعت آن چندان زیاد نیست.
طبقه‌بندی سازها (II)

طبقه‌بندی سازها (II)

استفاده‌ی دیگر ساز‌ها به‌کارگیری‌ آن در رقص بود. پارتیتورهای سازی به علت عدم نیاز به ندرت وجود داشت؛ چرا که موسیقی‌دانان با تکیه بر رپرتوار محدودی از ملودی‌ها بداهه‌نوازی می‌کردند. حتا نواختن ساز‌های زهی، تقلید کورکورانه‌ای از صدای انسان بود، که تا پیش از دوره‌ی باروک، نسبت به هر نوع ساز دیگر جایگاه بالاتری داشت. در طی دوره‌ی رنسانس سازها، نوازندگان و سازندگان‌شان، از منزلت خاصی برخوردار شدند. به‌تدریج اما بدون شبهه، موسیقی‌دانان که در جایگاه کم‌ اهمیت‌تری نسبت به خوانندگان قرار داشتند، با رسیدن به خود باوری همچون نقاشان، مجسمه‌سازان و شاعران دوره‌ی رنسانس جایگاه خاص خود را یافتند. اقتصاد پویای آن دوران نیز در هنر سازسازی بی‌تاثیر نبود.
پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

با دانیل بارنبویم نزدیک پنجاه کنسرت داده ام، در ورک شاپی هم با پیر بولز کار کردم، در واقع او ارکستری که من در آن می نواختم را با قطعاتی از بارتوک، هدایت کرد. با آش فیش که رهبر بزرگی است و دستیار بارنبویم هست هم در اسپانیا کار کرده ام. اسم این ارکستر دیوان شرقی و غربی است که نوازندگانی از سراسر دنیا دارد.
ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (London Symphony Orchestra)، مهمترین ارکستر انگلستان و همچنین یکی از مشهورترین ارکسترهای دنیا می باشد. از سال ۱۹۸۲ این ارکستر در مرکز هنری باربیکن (Barbican) لندن قرار گرفت و امروز بسیاری از مشهورترین آثار موسیقی کلاسیک ضبط شده، با این ارکستر ضبط شده است.