زنان و موسیقی (V)

قرن هجدهم
در قرن هجدهم نقش زنان در موسیقی پر رنگ تر شد و حتی زنان به آهنگ سازی نیز پرداختند. اما موفقیت آن ها بیشتر در نوازندگی بود تا آهنگ سازی. از بین آهنگ سازان زن این دوره می توان به نام های زیر اشاره کرد:
در کشور فرانسه:
مری دو لوان کور (Marie de Louvencourt، ۱۶۸۰-۱۷۱۲) نویسنده اُپرانامه، شاعر و موسیقی دان. او در سال ۱۹۸۰ در پاریس متولد شد. وی دختر اُگوستن دو لوان کور (Augustin de Louvancourt) مشاور پادشاه وقت فرانسه، بود.

مری نوازنده تیوربو (Théorbe) بود و به هنگام خواندن شعرهایش می نواخت. خانم مَدلِن دو اسکودِری (Madeleine de Scudéry، نویسنده فرانسوی) که از دوستان مِری بود، برخی از اشعار او را به چاپ رساند.

مری برخی از ترانه هایش را با روئیه دو کودره (Rouillé de Coudray از اشراف زادگان فرانسوی) سرود و برخی از کانتات های او نیز به ویژه توسط لویی- نیکولا کِلرامبو (Louis-Nicolas Clérambault آهنگ ساز فرانسوی دربار لویی یازدهم) موسیقی گذاری شده بود.

بیاردون دو سووینی (Billardon de Sauvigny نویسنده و نمایش نامه نویس فرانسوی، ۱۷۳۸-۱۸۱۲) در مورد او چنین می گوید: «مری دو لوان کور، خلق و خویی آرام داشت، صحبت هایش سرشار از جدابیت و گیرایی بود. او بسیار خوب آواز می خواند؛ مری صدای درخشان خود را با طعم بی نظیر نواختن ِتیوربو پیوند می داد. هیچ چیزی دلفریب تر از تماشای این خانم جوان و زیبا در حال نواختن و خواندن اشعاری که خود سروده بود، نبود.»

دوشیزه بیون یا ماری اِمانوئل بیون (Marie-Emmanuelle Bayon) معروف به خانم لوئی (Madame Louis) آهنگ ساز و نوازنده پیانو (که بسیار فعال بود و از نفوذ قابل توجهی برخوردار بود) در سالن ها و محافل ادبی آن دوره رفت و آمد داشت. او در سال ۱۷۶۸ با نام دوشیزه بیون، مجموعه ای از شش سونات را برای کلاوسن یا پیانو فورته (piano forte) نوشت که سه سونات از این مجموعه می توانست با همراهی ویولون نواخته شود.

او با نام خانم لوئی اپرایی کمدی در دو پرده با عنوان Fleur d’épine نوشت که به خاطر صداهای سولو، گروه کُر و ارکستر مورد توجه قرار گرفت. “Fleur d’épine” دوازده بار در فصلِ ۷۷-۱۷۷۶ کمدی ایتالیایی اجرا شد. آخرین اجرای این اپرا در حضور ملکه ماری آنتوانت (Marie-Antoinette) و اعضای خانواده پادشاه صورت گرفت.

بر اساس زندگی نامه شوهرش ویکتور ماریونو (Victor Marionneau) ماری اِمانوئل بیون، سال ۱۷۴۶ در شهر اُرن (استان نورماندی واقع در غرب پاریس) به دنیا آمده بود. در پیشگفتار مجموعه ای از سونات هایش، او از محبت هایی که خانم مارکیز لانژرون (Madame la Marquise de Langeron) و خانواده اش از زمان کودکی نسبت به او داشته اند، صحبت می کند و این مجموعه را به خانم مارکیز اهدا می کند.

تصور می رود که بیون که ظاهرا در پاریس یا اطراف پاریس رشد کرده، با توجه به محیطی که در آن بزرگ شده است، در زمینه موسیقی تعلیم دیده باشد. نشانه هایی از فعالیت های وی از سن بیست و بیست و یک سالگی در خاطرات و مکاتبات شخصیت های بزرگ دوران طلایی فرانسه در قرن هجدهم دیده می شود.

نمایشنامه نویس با نفوذ، مدرس و موسیقی دان، استفانی دو ژانلی (Stéphanie de Genlis زاده ۱۷۴۶ و درگذشته ۱۸۳۰) از خانم بیون به عنوان دوست خود یاد کرده است.

همچنین فیسلسوف معروف، دنی دیدرو (Denis Diderot زاده ۱۷۱۳ و درگذشته ۱۷۸۴) او را مانند دختر خود دوست می داشت.

خانم بیون به دختر دیدرو به نام آنجلیک (Angélique) از سال ۱۷۶۵ تا سال ۱۷۶۹ نواختن کلاوسن می آموخت و آن دو به دوستان صمیمی تبدیل شده بودند. دیدرو آثار او را با آثار دومنیکو آلبرتی (Domenico Alberti، خواننده، نوازنده کلاوسن و آهنگ ساز ایتالیایی، ۱۷۴۰-۱۷۱۰)، یوهان کریستین باخ (Johann Christian Bach پسر یوهان سباستین باخ)، یوهان گاتفرید اکارد (Johann Gottfried Eckard، نوازنده پیانو و آهنگ ساز آلمانی، ۱۸۰۹-۱۷۳۵)، یوهان شوبرت (Johann Schobert، نوازنده کلاوسن و آهنگ ساز) و دیگر آهنگ سازان غیر فرانسوی که آثارشان در آن زمان در پاریس تمجید می شد، مقایسه می کرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (V)

در دهه‌ی ۱۹۸۰ در موسیقی او تغییراتی پدید آمد. او ابتدا روی ساخت قطعات سازی بر اساس ژانرهای متفاوت تمرکز کرد. توجه او به ژانرهای دیگری به غیر از ژانر کلاسیک موجب جذاب‌تر شدن قطعاتش شد. او در این راستا کوارتت زهی خود را با نام آهنگ‌های تابستانی، دو سونات برای سولو کنترباس (Sonata Per Contrabasso Solo 1986) و سونات بهاربرای سیکستت ویولن (Spring Sonata For Sextet 1989) همچنین کنسرتوهای متعددی را مانند کانتوس اِد پیسم (Cantos Ed Pacem)، کنسرتو برای ارگ (Concerto Per Organ 1984) و کنسرتو برای انگلیش هورن و ارکستر نوشت. میل شخصی‌اش در استفاده از موسیقی‌های سازی محلی لتونی سبب به وجود آمدن ژانری آزاد در فرم‌های سونات، سمفونی و کوارتت زهی با بافتی آوازین همراه با تصویر سازی است.

امیرآهنگ: برای تردد با ساز در خیابان، نیاز به کارتِ مجوزِ حملِ ساز بود!

در آن زمان با خواندن این مطلب در مورد مرتضی حنانه در کتاب تاریخ موسیقی نوشته: سعدی حسنی، برایم این سوال پیش آمد: این آهنگ‌ساز که اعتقاد به هارمونی موسیقی کلاسیک غرب ندارد، چگونه اثرش را هارمونیزه می کند؟ کُنترپوان و ارکستراسیون او چگونه است؟ فرم موسیقی او چگونه است؟ و مهم تر اینکه صدا دهندگی موسیقی و خصوصا هارمونی و پولیفونی او چگونه است؟! توضیح آنکه من در آن زمان با وجود سنِ کم آثار فراوانی از موسیقی دانان دوره های مختلف موسیقی کلاسیک غرب (از دوره رُنسانس و باروک تا قرن بیستم) شنیده بودم؛ چون پدرم و مادرم هر دو از شنوندگان خوب موسیقی کلاسیک و موسیقی اصیل ایرانی بودند و آرشیو بزرگی (شامل بیش از هزار صفحه گرامافون و نوار ریل و کاست) در منزلمان داشتیم.

از روزهای گذشته…

صدایی که فرهنگ جمعی ماست (II)

صدایی که فرهنگ جمعی ماست (II)

در این شرایط فردِ وابسته وقتی به یک نهاد اجتماعی وارد می شود، می بایست آن نهاد را وسیله ای برای کسبِ محدوده ی امنِ خودش تبدیل کند و یا در مقابل آن نهادها ایستاده و با آنها مقابله کند. اما شهرام ناظری به دلیل قدرتی که با پشتوانه ی فعالیت اش با “چاووش” ها بدست آورده بود، توانست با تولیدات فرهنگی اش، صورت بندی و مدلِ اجتماعی پیدا کند و چون نهاد های لازم برای این نوع از برخوردها وجود نداشته است، راه ش را در ادامه مسیر به تنهایی طی می کند.
گفتگو با سارا چانگ (II)

گفتگو با سارا چانگ (II)

روش تمرینم در طی سالها تغییر کرده است. فکر می کنم در حال حاضر بیشتر از قبل توجه ام روی پایه است، البته هیچ گاه هم آن اصول پایه ای را نادیده نگرفتم. اینگونه به من درس داده شد که هیچ وقت فرم اولیه، تمرینهای ویبره، تمرین گام و آرپژ و درسهایم را از یاد نبرم، همچنان به انجامشان ادامه می دهم، به خصوص در حال حاضر، این روزها وقتی شما تک نوازی بعد از تک نوازی و گروه نوازی بعد از گروه نوازی را دارید، احتیاج زیادی به دقیق شدن در اصول پایه ای خودتان پیدا می کنید، بنابراین سعی می کنم که این تمرینها را حداقل ۱ یا ۲ ساعت در هر روز انجام بدهم.
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (II)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (II)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی، هم مبنای آوازی دارد و هم مبنای سازی. اما ویژگی‌های مبنای سازی دارای معانی متفاوتی ا‌ست. در این خصوص، عود که از سازهای موسیقی سنتی ترکیه است، نقش مهمی در اجرای موسیقی دارد. تأثیر متقابلی که نوازندگی ساز عود در موسیقی ترکیه و انواع دیگر موسیقی‌ها در طی قرن‌ها بر یکدیگر نهاده‌اند، اهمیت بسیاری دارد.
عروض در موسیقی ردیف (I)

عروض در موسیقی ردیف (I)

در انواع موسیقیِ ایرانی، شیوه ها و شگردهای متنوعی برای تلفیق شعر و موسیقی وجود دارد. ازین میان، گرچه تلفیق شعر(فارسی) و موسیقی ردیف دستگاهی قدیمی ترین آن ها نیست؛ (در انواع موسیقی های نواحی ایران و نیز صورت احتمالی آن در موسیقی مقامی قدیم ایران -به ویژه- قدیمی ترند.) با این وجود پیشینه دارترین “هنجار” (نورم) مستند ترکیب شعر و موسیقی در ایران است.
بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (III)

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (III)

۲٫۲ شور دوم: مدگردی‌ها در دستگاه شور به طور عمده بر بستر دو مد شور (در دو جایگاه مختلف) تبیین‌پذیرند که یکی از دل دیگری برمی‌خیزد. در حقیقت، رخداد مهمی که در روند مدگردی‌های دستگاه شور رخ می‌دهد نیز، ظهور یک مد شور دیگر در دل مد مبناست که به‌‌منزله‌ی یک مد انتقالی بر روی درجه‌ی چهارم بالای مد شور و با همان فواصل به شکل زیر ظهور می‌کند:
گفتگو با یوگنی کیسین

گفتگو با یوگنی کیسین

در سال ۱۹۸۴ در روسیه نوازنده ای به جهان معرفی شد که در اجرای خود کنسرتو پیانوهای شوپن را به نحو احسن نواخت نکته مهم در این قضیه این بود که این اجرا توجه نوجوانی ۱۲ ساله به وقوع پیوست و تا به امروز توانسته است با مهارت خویش دنیای موسیقی را معطوف به خود نماید.
مصائب اجرای دوباره (III)

مصائب اجرای دوباره (III)

از سوی دیگر تعداد مضاعف شدن سل و نقش دو نت دیگر در این آگورد نقش اساسی دارد چنان که در قسمت‌های بعدی نی نوا دیده می‌شود از طریق حذف تدریجی نت ر ابتدا تنش از حالت حداکثر به حالت میانه و سپس با حذف دو به فرود کامل می‌رسد، این حرکت گاهی هم با فرود‌های ملودیک در بافت که یادآور فرود نوا هستند تقویت می‌شود (نمونه‌ی ۱). این فرود‌ها در اجراهای مختلف بنا به سطح شدت و وضوحی که دارند باعث شنیده شدن آکورد‌هایی می‌شوند که ممکن است در احرای دیگری شنیده نشود.
رندی نیومن و هنر طعنه آمیز (I)

رندی نیومن و هنر طعنه آمیز (I)

راندال استوارت مشهور به “رندی” نیومن (Randy Newman) متولد ۲۸ نوامبر ۱۹۴۳، خواننده، سراینده اشعار، برنامه ریز، آهنگساز و پیانیست آمریکایی است که برای اشعار نیش دار و ساخت موسیقی بسیاری از فیلمها شهرت دارد. نیومن معروف به نوشتن اشعاری است که از شخصیت خودش بسیار دور می باشد. برای مثال آهنگ سال ۱۹۷۲ “قایق سواری در جای دگر” (Sail Away) بیان تلاش تاجران برای جذب بردگان است، در حالی که سخنگوی آمریکا از ناسپاسی جهانی نسبت به آمریکا شکایت دارد که چرا آنان راه حل نهایی طعنه آمیزی ارائه می دهند.
متنوع و پر شتاب (II)

متنوع و پر شتاب (II)

این قطعه هم جزو قطعاتی است که بجای آرپژ با ملودی آغاز می شود. بعد از اورتور هم مجددا جمله ی پر مغزتری را می شنویم که شنونده را در انتظار شنیدن ادامه قطعه نگه می دارد. روند کلی قطعه هم با متانت و وقار پیش می رود. بنظر من این قطعه جزو قطعات خوب این آلبوم بود.
این آب‌های اهلیِ وحشت… (IV)

این آب‌های اهلیِ وحشت… (IV)

گوستاو مالر (۱۹۱۱-۱۸۶۰): زیگموند فروید و گوستاو مالر هر دو در وین زندگی می‌کردند. مالر هشت ماه قبل از مرگش، در تلاش برای درمان بحران‌های روحی خود سراغ فروید رفت. کسی که یافته‌های روانشناختی‌اش تأثیری عمیق در فلسفه و هنر داشت. امروز بعد از گذشت بیش از یک قرن از آن گفت‌وگوی چهار ساعته‌، دیدار آن دو غول، جالب‌توجه‌تر از گذشته است. یافته‌های فروید به‌ویژه در خصوص ناخودآگاه، تاریخ اندیشه را به مسیرهای بکری برد و دنیای هنر نیز به تبع این موج عظیم، دستخوش تحولات جدیدی شد. با اینحال، مالر و فروید معاصر بودند و هنوز پژواک یافته‌های جدید در دنیای روان آدمی را، نمی‌توان بطور مستقیم در آثار مالر ردیابی کرد.