لوریس چکناواریان (Loris Tjeknavorian) متولد ۱۳ اکتبر ۱۹۳۷ در بروجرد، ایران، چهره‌ای فرهنگی و هنری در سطح بین‌المللی است. او به عنوان یکی از برجسته‌ترین رهبران ارکستر نسل خود، ارکسترهای بین‌المللی را در سراسر جهان رهبری کرده است: در اتریش، انگلستان، آمریکا، کانادا، مجارستان، کپنهاگ، ایران، فنلاند، اتحاد جماهیر شوروی، ارمنستان، تایلند، هنگ‌کنگ، آفریقای جنوبی، دانمارک و… و همچنین به عنوان یک آهنگساز پرکار محسوب می‌شود.
چکناواریان به عنوان آهنگساز ۶ اپرا، ۵ سمفونی، آثار کرال (از جمله «خدا عشق است»، «زندگی مسیح»، اوراتوریوی «کتاب مکاشفه» و یک رکوئیم)، موسیقی مجلسی، موسیقی باله، آثار پیانو و آوازی، کنسرتوهایی برای پیانو، ویولن، گیتار، ویولنسل و پرکاشن، و همچنین موسیقی برای فیلم‌های مستند و داستانی نوشته است.
آثار او توسط ارکسترهای بزرگ اجرا شده‌اند، از جمله ارکستر سمفونیک لندن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر هاله، ارکستر فیلارمونیک هلسینکی، ارکستر سمفونیک آمریکا در نیویورک، ارکستر سمفونیک تهران، ارکستر سمفونیک ژوهانسبورگ، ارکستر سمفونیک مکزیک، ویرتووزی پرکاشن لندن، گروه پرکاشن استراسبورگ و ارکستر مجلسی انگلیسی و… او حدود ۱۰۰ ضبط با RCA، Philips، EMI، ASV و… انجام داده است.
سال‌های اولیه ۱۹۳۷-۱۹۶۹
لوریس چکناواریان در سال ۱۹۳۷ در بروجرد، ایران، از والدین ارمنی مهاجر متولد شد. زندگی اولیه او به طور مختصر در مجله لندنی گرامافون در سال ۱۹۷۶ چنین شرح داده شد:
«پدرش از ارمنستان شرقی آمده بود و مادرش در جریان کشتار ۱۹۱۵ از ارمنستان غربی گریخته بود… او تحت تأثیر سه فرهنگ ارمنی، ایرانی و غربی از تربیتی جهان‌وطنی بهره‌مند شد. پدربزرگش، یک پزشک بود و دوست داشت ویولن بنوازد و لوریس در کودکی از گوش دادن به نوازندگان حرفه‌ای سازهای زهی (مهاجران روسی، ارمنی یا لهستانی) در کافه‌های محلی لذت می‌برد.
والدینش گرچه خود موسیقی‌دان نبودند، می‌خواستند هر سه فرزند (یک پسر، دو دختر) ساز بنوازند. به لوریس هشت ساله یک ویولن داده شد. با وجود نبود معلم، پسر به طور جدی شروع به مطالعه کرد؛ طولی نکشید که بدون هیچ آموزش رسمی، تعدادی قطعه پیانو ساخت. در ۱۶ سالگی یک گروه کر چهارصدایی تشکیل داد و ارکستر خود را در تهران سازماندهی و رهبری کرد.
او ابتدا وارد دبیرستان فیروزبهرام شد و در ادامه تحصیلات موسیقی خود را از سال ۱۹۵۳ (۱۳۳۲) در هنرستان عالی موسیقی تهران آغاز کرد و از آنجا فارغ‌التحصیل شد. وی قبل از عزیمت به اتریش با هزینه پدرش، در تهران (در تالار کلوب ارمنیان) ارکستر سمفونیک تهران را رهبری کرد و قطعاتی از آهنگسازان مشهور جهان را به همراه گروه نواخت. او شاید یگانه ایرانی باشد که در ۱۷ سالگی ارکستر سمفونیک را رهبری کرده است.
۱ نظر