about violin design – طرح و مدل (I)

در این قسمت از مباحث ساخت ویلن، به مرحله ای می رسیم که از دقت و توجه خاصی برخوردار است. این موضوع مشخصا در تمام متد های آموزشی ساخت ساز، بخشی مهم و قابل پردازش است. در طول تاریخ سازگری نظرات متفاوتی در راستای چگونگی عملکرد برای ورود به عرصه ظهور ماهیت فیزیکی ساز مطرح بوده است.

اما تبعیت از الگویی خاص و یا فرمهای متنوع برای شروع و در نهایت رسیدن به واقعیت ویلن اجتناب ناپذیر است.

معین شدن طرحی برای ویلن و در پی آن الگوهای دیگر برای ادامه مراحل ساخت، از اصولی است که شخص سازگر بر مبنا و محوریت حول آن حرکت می کند؛ به شکلی دیگر می توان به صراحت عنوان کرد که بدون در نظر گرفتن طرح و الگویی برای تمام بخشها و مخصوصا مبانی اولیه ورود به فرم، ساخت یک ویولن دچار مشکلات و دغدغه های جدی خواهد بود.

بعد از مقدمه ای کوتاه در باب ضرورت وجود الگو، به چگونگی و کیفیت آن می پردازیم. به طور معمول الگوهایی که برای استفاده جهت ساخت ویولن بکار برده می شوند را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد. گروه اول، الگوها بر مبنای نام سازندگانی که به نوعی ابداع کننده و یا معرف آن بوده اند (این دسته در محدوده کیفیت نسبی تا مورد قبول مطلوب، دسته بندی می شوند) و گروه دوم که بر اساس رعایت کیفیت و مجموعه مبانی لازم در راستای تحقق واقعی مفهوم یک الگو استنتاج شده است.(این گروه لزوما از نام و شخصیت خاص هنری تبعیت نکرده و حتی می تواند محصول تفکر، تحقیق و پژوهشهای دوران معاصر باشد) در این میان، می توانیم از شاخه ها و گرایشهای دیگری که معمولا جریانی اثر گذار نیستند، نام ببریم ولی نمی توان از آن توقعی در جهت پیشبرد اهداف سازگری داشت مگر نتایج معکوس آن سبب تجربه و پیشرفت شود و یا انواع دیگری از الگوها که در نهایت در دو گزینه بالا توجیه و تفسیر می گردد.

با توجه به توضیحات، حال می توانیم به تحلیل این پرسش بپردازیم که برای انتخاب راهی بهتر و موفق، باید کدامیک از این دو مسیر را در آغاز کار اعمال کرده و در ادامه، قسمتهای دیگر را کامل نمائیم.

اگر به دنبال پاسخی دقیق تر باشیم، برای شخص سازگر ضرورت تجربه هر دو مسیر بایسته است، اما هیچ سازگری در ابتدا به ساحت استادی نخواهد رسید، او برای شروع گامهای نهادین و اولیه باید به شکلی قانونمند و کلاسیک و جدای از غل و غش های تاریخی که در برخی از موارد دچار افراط و تفریط می شود، به روند کار و روشی مستدل اکتفا نماید. از این رو گروه دوم الگوها و فرمهای محاسباتی که مبنای جامع تری به جهت تشریح و مباحثه را فراهم می سازد، مد نظر بوده و پیشنهاد می گردد. البته هم گام با پیشبرد کار در مسیر ذکر شده به مطالعه و آشنایی با الگوهای گروه اول پرداخته می شود.

با در نظر گرفتن ضرورت تبعیت از الگوهای علمی این پرسش مطرح می گردد که این گروه (گروه اول) باید دارای چه خصوصیات محاسباتی بوده و اصولا از چه ویژگی هایی در مقایسه با سایر گزینه ها بر خوردار است.

در دنیای هنر و صنعت که ترکیب و همگونی بارزی بین عرصه احساسات و عواطف با تکنیک و قوانین شعوری معیارها و روابط برقرار می شود، نکات محوری و ساختاری برای پدیدار شدن یک محصول، نقش اساسی را ایفا می کنند، این نکات محوری چیزی جز در نظر گرفتن خواص و مسائل پیرامون موضوع مورد تحقیق نبوده و به نوعی تحلیل و شناخت آنچه از محصول می خواهیم و آنچه که آن محصول باید در حقیقت کاربردی خود به غایت داشته باشد، بخش جدایی ناپذیر قابلیت طرح و الگو است.


این قابلیتهای هدفمند به طور یقین نقطه آرزومندی بوده است که تمام تئوریسین های دانش طراحی سازها (در این جا هدف از نوان دانش طراحی، هنر نقاشی و یا طراحی اشیا به شکلی گرافیکی نیست، بلکه دانش طراحی به شکلی مهندسی شده و صنعتی با در نظر گرفتن اصول استاتیک می باشد)، طراحان آماتور کارگاهی، مقلدین و مدل سازها، سازندگان کنجکاو و یا حتی علاقه مندان افراطی نیز به دنبال آن بوده اند.

یقینا راه رسیدن به این حالت ایده آل در طرح و فرم ساز، مخصوصا خانواده ویولون، خواستگاه این پدیده با توجه به کلیات دقیق آن و دانستن ضرورتهای بیرونی و جدای از پدیده مورد نظر می باشد که درک این امر مهم، به خودی خود، سهل و راحت بدست نمی آید.

حال برای گذر از این وادی، معیار را بر این منوال در نظر می گیریم که گام اول را به خوبی در یافته ایم، در قدم بعدی انتقال این یافته ها در مجموعه علوم، الویت بندی و اعمال می گردد که از آن جمله باید اصولی لازم از هندسه را بدانیم و همچنین انتقال آن به لزومات دانش فیزیک و یا بلعکس. در ادامه باید ساختاری فیزیکی را در نتایج و پاسخهای آکوستیکی (که آن نیز گرایشی از فیزیک است)، مورد تحلیل و آزمون قرار دهیم. با همه این توضیحات ماحصل کار را به لحاظ زیبایی شناسی بررسی کنیم و بدانیم که ارتباط مکانیکی بخشها با توجه به دینامیک های لازمه در طرح و فرمی که سرانجام به بدنه و ساختار سازی می انجامد، محیا و فراهم شده است و یا اینکه کامل نیست!

باید توجه داشته باشیم که این نکات لازم درعین سادگی بیان، بسیار پیچیده و خسته کننده می باشد، حال بماند که ایجاد و تولید طرح، صرفا به الگوها در بخشهای اولیه کار ختم نمی شود بلکه رسیدن به طرح قسمت اول مجموعه فرمهای یک ویلن (مشخصا خط محیطی یک ساز و یا طرح قالب آن)، خود بستری برای تولید مرحله بعدی و همچنان قسمتهای دیگر خواهد بود و یکی از نکات دشوار مسئله همین هماهنگی بین الگوهای سایر قسمتها در یک ساز مشخص می باشد.

از این جا می توان به ضریب هوش و خلاقیت، دانش و تجربه طراح پی برد، آنچنان که اگر زمانی بخواهیم از طرح و الگوی استاد کاری در دوران طلایی ویلن سازی و یا حتی در دوران معاصر پیروی کنیم، باید بخش گسترده ای از کیفت های مطرح شده در آن الگوها وجود داشته باشد، از این رو موضوع طرح ها و الگوهای اجرایی برای تولید یک ویولن خوب و استاندارد، از درجه اهمیت بالایی بر خوردار است که البته در رابطه با همه سازهای دیگر، از گذشته تا امروز و از سنت تا ابداع و نو آوری نیز واقعیتی گریز ناپذیر است.

هنر، با ما آغاز و پایان می گیرد.

6 دیدگاه

  • فرخ
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۸۸ در ۹:۳۳ ب.ظ

    سلام جناب ضیایی با تشکر فراوان از شما به دلیل مطالب مفید، جالب و آموزنده تان. موردی که در رابطه با مقالات شما وجود داره اینکه “خوشبختانه” همواره مطالب متنوع و بسیار جالبی در این سایت ارائه می کنید و “متاسفانه” ارائه بسیار بی نظم و غیر قابل پیش بینی در هر مقاله دارید که من رو سر در گم میکنه و کلاف مطالب مختلف تان در ذهنم رو گسسته می سازد. به این دلیل خواهشمندم روال و سیاقی منطقی رو در اینباره مورد نظر قرار بدین.با تشکر

  • رضا ضيايي
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۸ در ۱۲:۴۵ ق.ظ

    سلام به شما دوست عزیز
    از توجه و دقت نظر شما ممنونم.
    باید این توضیح رو بدم که عنوان مطالب و مقالات بسیار زیادبوده و در کنار این نوشته ها فعالیتهای دیگری نیز وجود دارد که زمان را بسیار محدود می سازد،ودر نتیجه بعضی از مقالات دچار دگرگونی هایی می گردد، البته در این میان ضرورت شروع عناوین دیگر نیز مزید بر علت است ویا موضوعاتی دیگر که نیازی به بیان آن نیست.
    با این وجود موضوع مطرح شده را با دقت بیشتری مورد بررسی قرار می دهم.

    با سپاس

  • رضا معبدي
    ارسال شده در آبان ۲۳, ۱۳۸۸ در ۸:۳۶ ق.ظ

    عالی بود .مرسی

  • siamak
    ارسال شده در آبان ۲۴, ۱۳۸۸ در ۶:۰۷ ب.ظ

    lotfan edameye in mabhas ro benevisin,ba tashakor

  • ماکان
    ارسال شده در خرداد ۱۹, ۱۳۸۹ در ۴:۲۴ ب.ظ

    لطفا این مطلب ارزنده رو ادامه بدین. حیفه که به این صورت نیمه کاره رها بشه.باتشکر

  • رسول موسوی
    ارسال شده در اسفند ۱۵, ۱۳۸۹ در ۱۲:۰۲ ق.ظ

    با درود .از زحمات شما قدر دانی و تشکرمی کنم به امید موفقیت وپیشرفت روز افزون شما

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

از روزهای گذشته…

صداسازی در آواز (VI)

صداسازی در آواز (VI)

قرار گرفتن صدا در ناحیه خاکستری به این مفهوم است که کانون صدا درجایی بیرون سر احساس شود و در صورتی که این کانون خارج از ناحیه خاکستری باشد یعنی صدا داخل سر احساس می شود.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VII)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VII)

دانش تجربی که آن هم چندان مورد پسند عرفا نیست و گاه آن را حجاب راه رهروان دانسته‌اند، به وفور در کتاب برای متقاعد کردن خواننده به درستیِ سخنی که نویسنده می‌گوید استفاده شده. هر چند که تفکر او دانش را چندان در شناخت به معنای عرفانی‌اش موثر نمی‌داند اما ابراز امیدواری می‌کند که همین عامل از درگاه رانده شده روزی به یاری اندیشه‌اش بیاید: «می‌توان با اطمینان گفت که به مدد دستگاه‌های علمی، انشاالله در آینده نزدیک همه‌ی این مطالب اشراقی و عرفانی هم به مرحلۀ اثبات خواهد رسید.» (ص ۵۴) همین‌جا نکته‌ای کلیدی در اندیشه‌ی او و البته بسیاری از همفکرانش آشکار می‌شود؛ درستی یا نادرستی چیزها را کاربردشان در نسبت با پیش‌فرض‌های فکری آنان معین می‌کند.
ریچارد اشتراوس (III)

ریچارد اشتراوس (III)

استرائوس برای آنکه بدرو از سیاست باقی بماند تصمیم داشت موقعیت خود را در این پست (رئیس مرکز فرهنگ و موسیقی آلمان)حفظ کند، تصمیمی بخاطر آن بسیار سرزنش شد. زمانی که در این پست بود “المپیک هامن” (Olympische Hymne) را برای المپیک تابستانی ۱۹۳۶ نوشت و توانست با چندین سرباز آلمانی ارتباط دوستانه ای برقرار کند. در حقیقت قصد اصلی او حفاظت از جان عروسش آلیس، بود (شخصی که یهودی و تحت تعقیب گشتاپو بود) در سال ۱۹۳۵ استرائوس به دلیل آنکه از حذف برنامه اجرای اپرای دوست یهودیش استفان زویک امتناع نمود، مجبور به استعفا از “مرکز فرهنگ و موسیقی آلمان” شد. وی به زویگ نامه ای حمایت آمیز نوشت و به نازیها توهین فراوان کرد که این نامه توسط گشتاپو از بین رفت.
زندگی موسیقایی علی حاتمی و فیلمهایش

زندگی موسیقایی علی حاتمی و فیلمهایش

سوته دلان، فیلمی متفاوت از تمام فیلمهای علی حاتمی و به عقیده نویسنده زیباترین و برازنده ترین فیلم اوست. داستان در فضای تهران جنگ جهانی دوم و بعد از آن میگذرد. توانایی حاتمی در بازسازی فضاهای تهران آن روزگار، بی بدیل است و شاید آنرا بتوان با “سرب” (به کارگردانی مسعود کیمیایی و طراحی ایرج رامین فر-۱۳۶۷) مقایسه کرد.
دهمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول»

دهمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول»

دهمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتمان ضرب اصول» با موضوع «نقد و بررسی فعالیت‌های موسیقی فرهنگسرای ارسباران» روز سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶ از ساعت ۱۸ در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد. در این نشست که با حضور شهرام صارمی (نوازنده کمانچه و مدیر فعالیت‌های موسیقی فرهنگسرای ارسباران)، آرش نصیری (مجری و طراح مسابقه هزار صدا)، علی شیرازی (مجری و طراح برنامه آئین آواز) برگزار خواهد شد فعالیت های ۱۶ ساله فرهنگسرای ارسباران (۱۳۹۶-۱۳۸۰) نقد و بررسی خواهد شد. رضا مهدوی (نوازنده سنتور و موسیقیدان) به عنوان کارشناس و مجری این نشست حضور خواهد داشت.
ریتم در موسیقی جز – قسمت دوم

ریتم در موسیقی جز – قسمت دوم

در مطلب قبل به این نتیجه رسیدیم که آنچه برای هر نوازنده یا خواننده موسیقی جز مهم است و به نوعی مشخص کننده تفاوت های او با سایر هنرمندان هم ردیف خود می شود روشی است که وی برای متصل کردن نت های مختلف به یکدیگر با استفاده از کشش ها و سکوتهای مختلف اختیار می کند.
استفان گراپللی

استفان گراپللی

نام استفان گراپللی میتوانست تنها به خاطر نقش مهمش در کوینتت هات کلاب فرانسه، در کتاب تاریخ موسیقی جز جاودانه شود. دوران حرفه ای دیرپا و شیوه نواختن همیشه مشتاقانه گراپللی، نقش بسیار مهمی در تثبیت مقام ویولون به عنوان یک ساز موسیقی جز داشته است.
جشنواره نوای خرم در دوراهی انتخاب

جشنواره نوای خرم در دوراهی انتخاب

جمعه ۲۴ آذرماه جشنواره چهارم نوای خرم، در تالار وحدت تهران اختتامیه خود را با استقبال پر شور علاقمندان موسیقی برگزار کرد. آنطور که در فراخوان این جشنواره نوشته شده است، هدف برگزاری این جشنواره «حفظ و گسترش فرهنگ اصیل و فاخر ایرانی و همچنین ارتقای نگرش هنری نسل جوان از طریق شناخت آثار اساتید گذشته و تاثیر گرفتن از نمونه‌ها و الگوهای موجود در موسیقی ایرانی» است و چنانکه انتخاب قطعات مسابقه در دوره های مختلف این جشنواره نشان می دهد، تلاش بر این است که محوریت آثار این جشنواره بر اساس اجرای تصانیف همایون خرم و در کنار آن، چند همکار ویلنیست او در برنامه گلها باشد.
حفظ  قطعه برای اجرا

حفظ قطعه برای اجرا

همواره دیده شده است، نوازنده ای که قطعه مورد اجراء را به حافظه سپرده و سپس می نوازد از توانایی بیشتری در اجرای تکنیکی و همچنین بیان احساسات برخوردار است.
نگاهی به دورنمای پژوهش موسیقی در ایران (I)

نگاهی به دورنمای پژوهش موسیقی در ایران (I)

ایران کشوری است که از دیر باز پژوهش در موسیقی جزء جدا نشدنی دانش دانشمندان آن به شمار می‌آمده است. برای دستکم حدود ۱۰۰۰ سال یا بیشتر تقریبا تمام دانشمندان بنام اثری در شرح و توصیف موسیقی زمان خود به جا گذاشته‌اند و در این سالها حداقل به دو مکتب پژوهش موسیقی بارز می‌توان اشاره کرد (مدرسی و منتظمیه). برای اشاره به اهمیت پژوهش در موسیقی شاید شنیدن نامهایی چون فارابی ، ابن سینا و … کافی باشد.