ارکستر فیلارمونیک مونیخ (Munich Philharmonic) به همراه ارکستر سمفونیک رادیو باورین و ارکستر باورین، سه ارکستر سمفونی مهم شهر مونیخ می باشند. از سال 1985 این ارکستر در مرکز فرهنگی گاستیگ استقرار یافت. ارکستر فیلارمونیک مونیخ در سال 1983 در شهر مونیخ توسط فرانز کایم (Franz Kaim) به وجود آمد. کایم فرزند کارخانه دار سازنده پیانو بود. در سال 1895 در تالار کنسرت شهر "تون هال"، این ارکستر کنسرتهای خود را برگزار می کرد. فیلارمونیک مونیخ، در میان ارکسترهای اروپایی بلند آوازه و غرق در سنت بود، بدین ترتیب بسیار سریع مورد توجه رهبران برجسته دنیا قرار گرفت همچون: ریچارد استرائوس، هربرت فن کارایان و نیز گوستاو مالر که برای اولین بار ارکستر را در سال 1897 با اجرای سمفونی شماره 4 و شماره 9 خود رهبری کرد.

همچنین برونو والتر ارکستر را در اجرای "صدای زمین" (Das Lied von der Erde) اثری از مالر رهبری نمود.

فلیکس وینگراتنر (Felix Weingartner) مدیر موسیقی ارکستر از سال 1898 تا 1905 بود و ویلیام فورتوانگلر جوان اولین رهبری درخشان خود را در سال 1906 به همراه ارکستر به روی سن برد. آنتون بروکنر (Anton Bruckner) نیز رهبری ارکستر را بر عهده داشت و فردیناند لوو (Ferdinand Löwe) شاگرد وی، پس از او سنت بروکنر را در رهبری در پیش گرفت.

در سال 1910 ارکستر به عنوان ارکستر "انجمن کنسرتها" (Konzertverein) شناخته شد و وجه های اهدایی فراوانی کسب نمود. در جنگ جهانی اول کمکها قطع شد و وضع اقتصادی ارکستر دچار رکود شد و بسیاری از نوازندگان به خدمت سربازی خوانده شدند. پس از جنگ، ارکستر توسط خود شهر مونیخ بار دیگر احیا شد و تحت رهبری و مدیریت آهنگساز، هانس فیتزنزر (Hans Pfitzner) کنسرتهای ارکستر از سر گرفته شد، پس از مدتی، زیگموند فن هائوسگر (Siegmund von Hausegger) پست او را گرفت.

در سال 1928 ارکستر نام رایج امروزی خود را تثبیت نمود. بعد از حضور نازی ها در سال 1933 ارکستر اجراهای خود را با مهر صلیب شکسته و با نام "ارکستر موج فاشیست" ادامه داد. نشان صلیب شکسته تا اوایل سالهای 1990 بر روی آنان باقی ماند. در سال 1983 ازوالد کاباستا (Oswald Kabasta) از حامیان نازی ها (pro-Nazi) رهبری ارکستر را بر عهده گرفت و توانست استاندارد های موسیقی ارکستر را حتی با شروع جنگ جهانی دوم حفظ کند و ادامه دهد.

در زمان جنگ، تونهال (تالاری که ارکستر کنسرتهایش در مونیخ را در آنجا برگزار می کرد) خراب شد و ارکستر بدون مکان و تالار ماند، به همین دلیل برای مدتی به اجبار شرایط، تمرینها و اجراهای فیلارمونیک متوقف شد. بعد از جنگ، با رهبری هانس روزبائود (Rudolf Kempe) و رودلف کمپ (Hans Rosbaud) ارکستر بار دیگر قادر به ادامه فعالیت شد.

در سال 1979 سرجیو چلیبیداکه (Sergiu Celibidache)ه جانشین آنان شد و در طی دو دهه ارکستر را به درجه های بالای استانداردهای موسیقی بین المللی رسانید و توانست فیلارمونک مونیخ را به عنوان یک ارکستر جهانی مطرح کند. به طور طبیعی در دوره وی موسیقی و صدای رومانیایی از جایگاه ویژه ای در اجراهای ارکستر برخوردار بود. پس از مرگ ناگهانی او در سال 1996، جیمز لوین (James Levine) به عنوان رهبر اصلی ارکستر تا سال 2004 منصوب شد.

وی ارکستر را به اجرای آثار موسیقی معاصر رسانید. از سال 2000 فیلارمونیک به همراه ارکستر سمفونیک رادیو باورین با اجرای مجموعه کنسرتهای با نام: "کلاسیک در میدان اودئون" (Klassik am Odeonsplatz) توانست موفقیتهای شایسته ای را در موسیقی کلاسیک به دست آورد، مجموعه کنسرتهایی که با کیفیتی بالا در فضایی خارجی، یکی از زیباترین میادین مونیخ، میدان اودئون، اجرا می شد. ارکستر همچنین پروژه ای مخصوص نوجوانان و جوانان در دست داشت؛ "جوانان، گوش بسپارید" (Jugend horcht)، برنامه ای وسیع که بسیار مورد تقدیر و استقبال قرار گرفت. هدف فیلارمونیک از چنین پروژهایی، آموزش صحیح و تشویق نسل جدید موسیقیدانان بود. در اکتبر 2004 کریستین تیلمان (Christian Thielemann) به همراه ووتر هوکسترا (Wouter Hoekstra) مدیر موسیقی ارکستر در سال 2004 شد.

اگرچه در سال 2007 هوکسترا بعد از مشاجره و اختلافات فراوان با تیلمان، از فیلارمونیک اخراج شد. در سال 2009 اعلام شد که دوره تیلمان تا سال 2011 بیشتر ادامه نخواهد داشت. در تاریخ کنسرتهای فیلارمونیک، اجرای اولین آثار آهنگسازان بزرگ، ثبت شده، مانند: گونتر بیالاس (Günter Bialas)، آنتون بروکنر (Anton Bruckner)، هارالد گنزمر (Harald Genzmer)، لویجی نونو (Luigi Nono)، گوستاو مالر و بسیاری دیگر.

en.wikipedia.org