زنان موسیقی یا موسیقی زنان! (I)

مطلبی که پیش رو دارید، در پاسخ به مقاله ی کلید در دوزخ، نوشته ی فرشاد توکلی در سایت زنان موسیقی نوشته شده است.)

فرشاد عزیز

مطلب ات را خواندم. برخی از زوایای نگاهت ستودنی است، در برخی از موارد هم نگاهم با تو متفاوت است. خانم نیکو یوسفی نام نشریه ی الکترونیکی خود را با این عنوان “زنانِ موسیقی” انتخاب کرده و از به کار بردن عنوان “موسیقیِ زنان” هم پرهیز کرده است. در عنوان اول تاکید بر فعالیت های زنان در حوزه ی موسیقی است. یعنی پرداختن به آن چه که زنان خلق یا تولید می کنند. در حالی که در عنوان دوم، تاکید فقط بر بیان و لحن زنانه است؛ “موسیقی زنان” یعنی پدیده ای که تنها توسط زنان به وجود می آید و مردان توانایی ارائه ی آن پدیده را مانند زنان نخواهند داشت. بنابراین اگر قرار باشد ما پدیده ها را به صورت جنسیتی دیده و در مقابل هم قرار دهیم همان کاری را انجام داده ایم که برونتسینو نقاش فلورانسی مکتب منریسم با تابلوی زمان و عشق اش انجام داده است، اینکه زنِ تابلو به جای آنکه به خدای عشق بوسه دهد، تنش را به نمایش می گذارد و خدای عشق کارش به تمنا می کشد.

در تمامی مراحل زندگی مردان و زنان، هر دو با تفاوت هایشان و یا توانایی های فردی شان، هر یک به سهم خود حضور دارند و در بعضی از موارد هم مشترک اند.

با پرداختن به عنوانی چون «مادر» یا «پدر»، هیچ یک از ما متهم به تبعیض جنسیتی نخواهیم شد و همچنین مورد تذکر دیگری قرار نخواهیم گرفت. این که تنها زنان در مورد مادران بنویسند و یا مردان درباره ی پدران، دراین صورت بخش مهمی از تاریخ همه ی اقوام بشری که توسط مردان در مورد زنان نوشته شده و بالعکس، می بایست از بین برود. نمونه ای چون منظومه ی ایرج میرزا درباره ی مادر و دیدگاه های گرترود استاین درباره ی پیکاسو، دلاکروا، ماتیس، دبوسی و… شاهد این مدعا هستند.

قطعا آگاه هستی که موقعیت اجتماعی زن، نوعا با موقعیت اجتماعی مرد هنوز حتا در جوامع پیشرفته متفاوت است. چه برسد به جوامعی که هنوز در آغاز خیز به سر می برند و یا هنوز رنسانسی به خود ندیده اند.

مرد با حضورش دورنمایی از آینده را تضمین و ترسیم می کند و هرچه این دورنما وسیع تر باشد، حضور اجتماعی اش چشمگیرتر است. مهم نیست که این دورنما چه باشد اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی، جنسی و یا هرچیز دیگر. مهم این است که این روند همواره آشکار و بیرونی است. حتا اگر این جایگاه ساختگی و کاذب باشد، مرد همواره با حضورش می تواند به توانمند بودن خود، مهر تائید بزند.

اما دورنمای زن ، درونی است و نگاه او در ابتدا به خویش است. چرا که هرکاری انجام دهد در تعیین جایگاه اجتماعی اش موثر خواهد بود. قیافه، پوشش، لحن، چهره و… نشانگر این مدعاست. این بازگشت به بطن خویش، در زن دو جلوه دارد که حتا مردان به عنوان یک نوع هاله ی خیال انگیز و یک تجلی جسمانی به آن می اندیشند.

اصولا زن به دنیا آمدن، به معنای ورود به فضایی محدود و اختصاصی در سیطره ی مردان است. ما به هیچ وجه نباید به استثنائات مراجعه کرده و براساس نمونه های فرعی، تحقیق خود را بنا کنیم.

فرشاد عزیز، تو محدوده ی کوچکی از شهر بزرگی چون تهران را مورد سنجش قرار داده ای. در حوزه ی زنان معضل، تنها موسیقی و در موسیقی تنها خواندن زنان نبوده است و نخواهد بود. بله نخواندن زن یا حذف صدای مادر، یکی از معضلات، در جامعه ی فعلی ماست و سایت زنان موسیقی هم قرار نیست این معضل را بر طرف کند. چرا که نه در حوزه ی اختیارات و نه در توان نویسندگان آن است. این نشریه تلاش می کند در حد بظاعت اش اطلاعاتی را در حوزه ی زنان در اختیار علاقه مندان قرار دهد و تو نیز با دانشی که از تو سراغ دارم می توانی نقش موثری داشته باشی.

4 دیدگاه

  • فرزان
    ارسال شده در خرداد ۱۲, ۱۳۹۱ در ۱:۱۴ ق.ظ

    آخه چرا همه چیز باید زنونه مردونه شه؟!؟!؟ اصلا چه نیازی به این کار هست؟
    جنبش فمنیسم برای برابری حقوق زن با مرد راه اندازی شد نه برای جداسازی و برتری زن از مرد!

  • farshad
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۹۱ در ۵:۵۴ ب.ظ

    moshkel zano mard nistesh ma bayad bargardim be gozashte betarikh hamine ke darim hamash lang mizanim

  • ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۳ در ۱۱:۰۹ ق.ظ

    ما اگه برگردیم ب گذشته ایا تغییری خواهد کرد؟من ک اینطور فکر نمیکنم.من ب عنوان ی دختر اونم از نوع ایرانیش ن عقب میکشم ن کم میارم ب عنوان ی عضو کوچیک در عرصه موسیقی ک فعلا تحت اموزشه.تا اخرش پای تموم رویاهای موسیقاییم واسادم.با چرا و چی شد و….کاری از پیش نمیبریم فقط باید تلاش کرد و امیددددوار بود.بالخره ی روزی هم این مشکلات حل میشند فقط نباید جازد.

  • ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۳ در ۱۱:۱۳ ق.ظ

    با اینکه اون دیدگاه ها برمیگرده ب خرداد اما میخوام الان ک تو اسفندیم بگم درباره ی جنبش فمینیسمم بهتره ی مروری ب بعضی قوانین مضحکش بندازید و اونوقت حق بدید ک بعداز اون جنبش ما هنوزم تو همون وضعیت باشیم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (I)

ریتم و ترادیسی دو روشِ فهم نظم های زمانی در جهان پیرامونِ ما را در تباین با هم قرا می دهد: فهم مستقیم به-واسطه ی قوه ی ادراک، و فهم غیر مستقیم به واسطه ی تجزیه و تحلیل. «ریتم» به دستگاه ادراکی ای که امکان مشاهده و دریافتِ بی دردِسرِ پدیده های ریتمیک را در اختیار افراد قرار می دهد گریز می زند، درحالیکه «ترادیسی» ابزارهای ریاضی ای را که برای کشف نظم ها و مطالعه ی الگوها مورد استفاده قرار می گیرد پیشِ روی می گذارد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

از روزهای گذشته…

آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (I)

آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (I)

آکین یوبا (Akin Euba) آهنگساز، موزیکولوگ و پیانیست نیجریه ای است، او در دپارتمان موسیقی وابسته به دانشکده هنر ها و علوم دیتریش دانشگاه پیستبورگ تدریس می کرد و در سال ۲۰۱۱ بازنشسته شد. یوبا در سال ۱۹۳۵ در لاگوس نیجریه متولد شد. در زندگینامه یوبا با عنوان «آکین یوبا: آشنایی با زندگی و موسیقی یک آهنگساز نیجریه ای» (Akin Euba: An Introduction to the Life and Music of a Nigerian Composer) که توسط جاشوآ یوزگوه (Joshua Uzoigwe) نوشته شده است، درباره پدر و مادر یوبا آمده که پدرش آلفائوس سوبیئی یوبا، در جوانی موزیسین فعالی بود.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (V)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (V)

ایده ی مشابهی در مفهوم “مرجع تراکم” مانتل هود وجود دارد: “سریع ترین پالس موجود در قطعه چه بوده است ؟ (البته باید دوبرابر کردن یا سه برابر کردن مشخصه ی تزیین متریک را در نظر نگرفت.) با این که هیچ کس نمی تواند بگوید که کند ترین پالس قطعه چه بوده است اما همه موافق اند که هر قطعه یک پالس سریع دارد. این ابزار اندازه گیری مرجع تراکم نامیده شد.”
ریتم و هارمونی – قسمت اول

ریتم و هارمونی – قسمت اول

در موسیقی “ریتم هارمونی” به میزان یا نرخی گفته می شود که آکوردها – یا همان هارمونی هر قسمت – در طول اجرای قطعه دستخوش تغییر می شوند. به بیان دیگر اگر بتوانیم رفتار تغییرات هارمونی را در یک قطعه تشخیص داده آنرا ترسیم کنیم در نهایت به شکلی می رسیم که از آن می توان ریتم هارمونی را استخراج کرد.
معرفی کتاب «تئوری کمپوزیسیون معاصر»

معرفی کتاب «تئوری کمپوزیسیون معاصر»

نوشته ای که پیش رو دارید توسط رضا شایگان درباره کتاب «تئوری کمپوزسیون معاصر» تهیه شده است. این کتاب ترجمه مسعود ابراهیمی است که پیشتر از وی آثاری چون: بیایید آهنگ بسازیم-پودوالا، تمرین های هارمونی با پیانو، هارمونی – دوبووسکی و…، فرم – ای. و. اسپاسبین، پلی فونی-گریگوریف و مبانی آهنگسازی-مسنر از زبان روسی ترجمه شده است. از مسعود ابراهیمی دو کتاب نیز به نامهای: «نگاه» و «قطعاتی برای پیانو» منتشر شده است.
سعید یعقوبیان

سعید یعقوبیان

متولد ۱۳۵۸ تبریز کارشناس ارشد علوم اقتصادی و برنامه‌ریزی از دانشگاه علامه طباطبایی ۱۳۸۶ نوازنده‌ی تار و سه‌تار، منتقد و پژوهشگر موسیقی mehrabaani@gmail.com
ارنستو لکواونا

ارنستو لکواونا

هر چند ارنستو لکواونا از شهرت بسیار زیادی برخوردار نیست، اما نقش عمده اش در موسیقی مردمی قرن اخیر بر کسی پوشیده نیست. موریس راول آهنگساز مشهور فرانسوی در این باره می گوید : “او چیزی بیش از یک پیانیست و آهنگساز است ، من فکر می کنم که غنای ملودیک مالاگوئنای او به مراتب بیشتر از بولروی (Bolero) من است.”
«موسیقاب» (IV)

«موسیقاب» (IV)

استفاده از شیوش‌های متفاوت و بدیع و به طور کلی تنوع چشم‌گیر سونوریته، در خدمت بافت چندلایه‌ی اثر است؛ رنگ هایی کمتر شنیده شده که در عرف تارنوازی حتی به بدصدایی معروف‌اند. گاه صداهایی پلشت و ناتمیز از سیم‌ها برمی‌خیزد که این اصوات را برای یک گوش تارشنیده‌ی متوسط نیز که در طول دهه‌ها، خوش‌صداترین و دلنوازترین نغمات را از این ساز شنیده است، غریب، نامأنوس و فرانمایانه جلوه می‌دهد.
نی و قابلیت های آن (XIII)

نی و قابلیت های آن (XIII)

در چند قسمت در مورد محدوده های صوتی و شیوۀ انگشت گذاری ساز نی صحبت کردیم و در ادامه به بررسی برخی ویژگی های اجرایی ساز نی در تکنوازی، همنوازی و گروهنوازی می پردازیم. همانطور که ذکر شد نی از لحاظ تنوع صدایی و تولید صداهای متفاوت دارای قابلیت های بسیار برای یک آهنگساز بوده و آهنگسازانی که از فواصل اجرایی ساز نی و قابلیت های آن آگاهی کامل داشته باشند میتوانند از آنها به بهترین نحو و در حالات متفاوت استفاده نمایند برای مثال صداهای بم نرم و بم معمولی نی دارای دو شخصیت کاملا متضاد هستند، به نحوی که حتی می توان چنین تصور نمود که این دو نوع صوت از دو ساز متفاوت تولید می شوند.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دوم (I)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه دوم (I)

در این جلسه به تعاریف مختلف اتنوموزیکولوژی از دیدگاه برجسته ترین نظریه پردازان این رشته و همچنین مکاتب مختلف اتنوموزیکولوژی پرداخته شده است. پیاده سازی و ویرایش این نوشته را نسیم احمدیان دانشجوی نوازنده و اتنوموزیکولوگ انجام داده است.
گفتگویی با جولیان بریم (IV)

گفتگویی با جولیان بریم (IV)

متأسفانه من معلم خوبی نیستم. فقط گاهی اوقات دوره های آموزشی کوتاه مدت، برای کسانی که علاقه و اشتیاق خیلی زیادی دارند می گذارم که آن هم در مقاطعی برایم خسته کننده می شود و انرژی لازم برای خوب تدریس کردن را از دست می دهم. خب برای یک معلم، خیلی بد است که اینطور باشد. فکر می کنم وقتی که پیرتر شوم بیشتر به تدریس بپردازم.