حنانه: پدرم هارمونی زوج را به هیچ کس تدریس نکرده است

امیرعلی حنانه
امیرعلی حنانه
به تازگی شایعه ای منتشر شده است که رساله «هارمونی زوج» مرتضی حنانه در انتظار انتشار است. از طرفی افرادی نیز خود را صاحب صلاحیت در آنالیز و حتی تدریس هارمونی زوج معرفی می کنند. این مسائل باعث شد تا از زبان فرزند مرتضی حنانه، امیرعلی حنانه، موضوع را بررسی کنیم:

چند سالی است که بحث درباره محتویات جزوه «هارمونی زوج» استاد مرتضی حنانه بالا گرفته و کسی ادعا کرده که این کتاب را نزد خود دارد و منتشر هم نمی کند. آیا پدر شما کتابی به عنوان «هارمونی زوج» نوشته اند، مانند کتاب های هارمونی کلاسیک که تدریس می شوند یا این روش را قابل تجویز به دیگر موسیقیدانان ایران نمی دانستند؟

این چند سال بحث درباره محتویات این هارمونی زوج از استاد حنانه در گرفته (که خودش از برکات همان سال است که شما به دفتر من در سعادت آباد و در آکادمی حنانه آمده بودید) و ریشه این بحث ها به آن روزها برمی گردد و ارتباط دارد؛ یادتان می آید که من مطالبی در مورد تئوری و هارمونی زوج در سایت شما قرار دادم و تا آنجا که یادم می آید از اول دیدگاه هایی بسیار انتقادی در مورد این هارمونی مطرح شد، چنانکه دیدیم، این انتقادها سریالی در سایت از طرف دانشجویانی در کانادا و… برای به انحراف کشاندن این مطلب و شلوغ کردن درباره این مسئله مطرح شد که در نوع خودش بی‌نظیر بود و حتی موضوع تز برخی از عزیزان نیز شد.

کتاب یا جزوه ای به نام هارمونی زوج به آن صورت که مانند جزوه های هارمونی مثل سارلی برای هنرجویان هنرستان نوشته شده باشد وجود ندارد و من همان طور که یادتان می آید در گذشته نیز این را گفته بودم، با تحقیقات و مشقات فراوان این جزوه را از نوشته های پراکنده پدرم در دفتر های یادداشت های روزانه اش که با کد گذاری هایی بسیار سخت نوشته شده بود، تدوین کردم. او شخصا جزوه ا‌ی درسی برای هنرستان تالیف نکرده بود و اصولا خودش آنرا «زبان موسیقی من» نام نهاد و در اثبات کردن آن نیز اصراری نکرد.

او مانند بسیاری از کمپوزیتورهای بزرگ قرن بیستم اعتقاد داشته که: «من می‌نویسم و نوشته من مبنا می شود»، همانطور که بسیاری از هنرمندان بزرگ جهان مانند استراوینسکی نیز به این اصل معتقد بودند و زبان موسیقی یک کمپوزیتور هرگز کتاب درسی دانشگاهی نیست که بخواهد آنرا جایی تدریس کند. این یک مبنای جدید در کمپوزیسیون ایرانی بوده است.

آخرین کلاسی که ایشان برگزار کردند چه بود و چند سال طول کشید؟
تا آنجا که من یادم می آید کلاس های هارمونی زوج برای کسی برگزار نشد، بلکه اشخاص سوال می‌کردند و وارد بحث می شدند ولی او کلاس هارمونی زوج برای کسی دایر نکرد؛ ممکن است در کلاس هارمونی، اشخاص بحثی مطرح کنند که باعث صحبتی در این مورد شود. من به عنوان شاهد از سالیان قبل می‌توانم شهادت دهم که در این کلاس هارمونی زوج به کسی تدریس نشد.

پدرم تا شهریور ۱۳۶۸ کلاسهای خصوصی پیانو داشت و بچه های هنرستان هم از ۶۴ تا ۶۷ شاگردانش بودند.

مرتضی حنانه در گذشته طی سلسله گفتگوهایی که به همت زنده یاد فریدون ناصری در سال ۱۳۵۸ صورت گرفت از ایده خلق این تفکر و در مورد هارمونی ابداعی خودش صحبت کرده بود که مورد رضایت خودش نیز واقع نشد و این سلسله گفت و گو ها به نتیجه مطلوب و دلخواه او نرسید و پس از آن هرگز او در این مورد با کسی صحبت نکرد. فقط وقتی آثاری برای پیانو بر مبنای موسیقی ایرانی و بر پایه هارمونی زوج می نوشت، با هم در این مورد صحبت می کردیم؛ این تنهایی های بلند من و پدرم بسیار حائز اهمیت است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

از روزهای گذشته…

درگذشت روجیرو ریچی

درگذشت روجیرو ریچی

روجیرو ریچی، ویولنیست ویرتوز، روز یکشنبه در نود و چهار سالگی در منزلش در پام اسپیرینگ در کالیفرنیا درگذشت. ریچی نخستین مخاطبانش را در ده سالگی و با نواختن بی عیب و نقص مندلسون بدست آورد. او بعدها به موزیسینی کارکشته تبدیل شد که گستره کارهایش از بندبازی های قرن نوزدهی کاپریس های پاگانینی تا نخستین اجراهای آثار معاصر را در بر می گرفت.
دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

تونالیته‌ آهنگ‌ و آکوردهای‌ نواخته‌ شده‌ در آن‌ همانهایی‌ است‌ که‌ دیلان‌ نوشته‌ بود و هندریکس‌توالی‌ آکوردها را به‌ همان صورت‌ که بود حفظ‌ کرد. تنها در یک‌ جا (همراه‌ کلمه‌ joke) به‌ جای‌ آکورد A ازآکورد #F مینور نسبی‌ استفاده‌ کرد.
اولین کنسرت مسعود شعاری در مادرید

اولین کنسرت مسعود شعاری در مادرید

مسعود شعاری نواساز و نوازنده برجسته سه تار، شنبه شب گذشته برای اولین بار در مادرید کنسرتی را با عنوان «موسیقی جان» اجرا کرد که با استقبال کلیه حاضران در سالن کالج ماریا ویرخن Colegio Maria Virgen رو به رو شد.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (III)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (III)

نکته ای که برای شنونده سخنان حسین علیزاده پرسش برانگیز بود، این بود که طرح موارد فوق چه ارتباطی با این مراسم داشت و آیا علیزاده تاکنون تریبونی برای بیان منویات خود نداشته؟ نکته دیگر این که چرا لحن و شیوه پرداخت کلامی شخص حسین علیزاده آن هم در چنین مراسمی، عامیانه بود و نه تناسبی با خود ایشان و نه داریوش طلایی و نه حاضرین سالن داشت؟

تاسیس آزمایشگاه آندرو – هموند

لورنس هموند به دانشگاه کرانل (Cronell University) رفت تا در رشته مهندسی مکانیک به تحصیل بپردازد. پس از فراغت از تحصیل، جنگ جهانی اول آغاز شد و او برای مدت دو سال به سمت مهندس ارشد در یک کارخانه تولید موتورهای کشتی مشغول بکار شد.
رپ فراتر از موسیقی

رپ فراتر از موسیقی

رپ ترکیبی است از کلام (قوی) و موسیقی (ضعیف)، سخنی است که برای بیان بهتر خود سعی می کند از ابزار موسیقی بهره بگیرد. زمانیکه ادعا می کنیم موسیقی وسیله پیوند تک تک افرادی است که بر روی این کره خاکی زندگی می کنند، رپ را می توان نوعی از موسیقی دانست که افراد هم خون و هم نژاد را بدون در نظر گرفتن اینکه دوست یا دشمن هستند، بیش از هر چیز به یکدیگر مرتبط می کند.
پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

پیرگلو: نسبت به گذشته افت داشتیم

در آن زمان من هم ماندم و به هر حال یک سری مسائل خانوادگی هم بود، برادرم فوت شده بود و دختراشان را باید نگه می داشتم، مادرم هم که سرطان گرفته بودند و فوت کردند، این شد که فعلا دیگر ماندگار شدم.
ویلنسل (VI)

ویلنسل (VI)

ویولنسل های دوره باروک با ویولنسل های امروزی از چندین نظر تفاوت داشتند. ویولنسل های امروزی دارای میله ای در انتها به عنوان تکیه گاه ساز هستند (و بخشی از صدا را از این راه به زمین منتقل می کنند)، در حالیکه ویولنسل های باروک تنها به کمک دو ساق پای نوازنده نگه داشته می شدند.
نگاهی به آلبوم From This Moment On

نگاهی به آلبوم From This Moment On

دایانا کرال از ابتدای آغاز فعالیت حرفه ای خود روز به روز پله های ترقی را یکی یکی طی نموده ولحظه ای از پای ننشسته است. در ابتدا با هدف تحصیل در کالج موسیقی برکلی از بریتیش کلمبیای کانادا نقل مکان نمود و به دنبال آن نزد جیمی روولز به لس آنجلس رفت و به فراگیری و بالابردن مهارتهای موسیقی حرفه ای خود ادامه داد.
موسیقی جیپسی کینگز

موسیقی جیپسی کینگز

جیپسی کینگز به یک سبک شبه فلامنکو می نوازد، نوعی از موسیقی که تا قبل از آنها سابقه نداشته است. نیکلاس یکی از اعضای این گروه در مورد موسیقی خودشان اینگونه می گوید :