گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (II)

پژوهشگران آکوستیک از ابزارها و روش های متفاوتی برای ساده کردن طیف پیچیده موسیقی بهره می گیرند. به عنوان مثال، عایق صوتی و تاثیر مواد بکار رفته در آن و تعداد دفعات پژواک صوت در سالن ها در تحلیل باند ۳/۱ اکتاو اندازه گیری می شوند که رزولوشن (resolution) فرکانس خوبی برای زمینه آوایی آزمایش شده به دست می دهد و این باند اکتاو بسیاری از «باندهای مهم شنوایی» یعنی باندهای طیفی طبیعی گوش انسان را نیز دربر می گیرد.

نکاتی درباره روش تحقیق:
پژوهشگران آکوستیک از ابزارها و روش های متفاوتی برای ساده کردن طیف پیچیده موسیقی بهره می گیرند. به عنوان مثال، عایق صوتی و تاثیر مواد بکار رفته در آن و تعداد دفعات پژواک صوت در سالن ها در تحلیل باند ۳/۱ اکتاو اندازه گیری می شوند که رزولوشن (resolution) فرکانس خوبی برای زمینه آوایی آزمایش شده به دست می دهد و این باند اکتاو بسیاری از «باندهای مهم شنوایی» یعنی باندهای طیفی طبیعی گوش انسان را نیز دربر می گیرد.

با این حال اندازه گیری طیف های میانگین زمانی نیز محدودیت های خود را داراست.

اطلاعات مربوط به صوتهای زهی پر هارمونیک، تغییرات موقت مانند فرسودگی آرشه زه، ویبراتو و تغییرات دینامیک در موسیقی مورد توجه قرار گرفته اند. همچنین، طنین متغیر به دلیل نواختن زه ها و وضعیت های مختلف نادیده گرفته شده و در طیف میانگین محو شده اند.

این ها تمام ویژگی هایی هستند که برای تشخیص آهنگ شنیده شده به عنوان صدای یک ویولون به آنها احتیاج داریم. نقطه قوت روش تحقیق در سهولت آن با توجه به حساسیت گوش به صدای بلند در باند های فرکانسی مختلف است.

باند ها در بردارنده جزئیات کافی برای ارائه اطلاعات مهم درباره ساختار لرزش و پخش صدای منبع می باشند. یک آکوستیسین باتجربه می تواند با دیدن طیف باند ۳/۱ اکتاوِ میانگین زمانی و تلفیق آن با اطلاعات ساز، توصیفی زیاد اما ناکامل را ارائه دهد. بنابراین انتظار می رود که بتوان طنین کلی و بلندی صدای ویولون را با استفاده از سطوح طیف صوتی باند ۳/۱ اکتاو و میانگین زمانی توصیف کرد.

هرچند سیگنال درجه بندی قطعات ضبط شده (معمولا ۹۴ دسی بل در ۱ کیلوهرتز) در دسترس ما نیست. بنابراین سطوح فشار صوتی موجود حدود ۱۵ تا ۲۰ دسی بل پایین تر از سطوح نرمال هنگام استفاده از میکروفون می باشد.

نکاتی درباره ویولون ها و قطعات ضبط شده: سی ویولون کرمونایی معروف (جدول ۱) توسط تکنواز معروف اِلملر الیویرا نواخته شدند. الیویرا مرتبا با سازهای شماره ۵ و ۲۶ کار می کند.


دو قطعه مورد استفاده قرار گرفتند:
۱. ژان سیبلیوس (Jean Sibelius)، گزیده ای از مومان اول (Movement 1)، کنسرتو ویولون در D مینور، Opus 47، با هر سی ویولون نواخته شدند (مدت زمان: یک دقیقه).

۲. پانزده قطعه متفاوت با ویولون های استرادیواری و گوارنری با همراهی پیانو نواخته شدند (مدت زمان: ۱-۱۰ دقیقه). آهنگ سازان این قطعه ها عبارتند از: باخ، کریسلر (Kreisler)، بلوخ (Bloch)، مارتینون (Martinon)، پاگانینی (Paganini)، ایزایی(Ysaye)، برامس (Brahms)، و ویتالی (Vitali).

نتایج:
سطوح فشار صوتی برابر اندازه گیری شده (Weighed Equivalent Sound Pressure Levels)
ساده ترین روش فیلترینگ داده های ثبت شده، سطوح صوتی اندازه گیری شده در میانگین زمانی (Lc,eq) برای هر ساز است (نمودار ۱). امتداد نت ها با استفاده از فیلتر C ارزیابی می شوند که نشان دهنده بالاترین نقطه حساسیت گوش نسبت به صوتهای با فرکانس پایین است زمانی که سطوح صوت بالاتر از ۸۵ دسی بل باشد. نمودار ۱ نشان دهنده بلندی صدای هر ساز در حالت کلی است. سطوح صوت از ۶۲ تا۷/۶۸ دسی بل متغیرند.


نمودار ۱: سطوح فشار صوتیِ برابرِ یک دقیقه ای با اندازه گیری مقیاس C برای یک قطعه که توسط هر ۳۰ ویولون کرمونایی نواخته شدند. مقیاس C نشان دهنده حساسیت گوش به طیف های بلند در سطوح فشار صوت بالا می باشد. (>۸۵ دسی بل).


این تفاوت کوچک در نتیجه دو برابرکردن سطح صوتی شنیده شده توسط فرد رخ می دهد. در هر حال، هر دو گروه سازهای استرادیواری و گوارنری سطح صوت میانه ۶۶ دسی بل را تولید می کنند. برای آنالیز تمبر (Timbre) به جزئیات بیشتری درباره طیف های صوتی نیاز است.

گفتگوی هارمونیک

مجله آنلاین «گفتگوی هارمونیک» در سال ۱۳۸۲، به عنوان اولین وبلاگ تخصصی و مستقل موسیقی آغاز به کار کرد. وب سایت «گفتگوی هارمونیک»، امروز قدیمی ترین مجله آنلاین موسیقی فارسی محسوب می شود که به صورت روزانه به روزرسانی می شود.

۱ نظر

بیشتر بحث شده است