“رازهای” استرادیواری (XIV)

به غیر از قالب ساخته شده از چوب درخت بید برای نخستین ویولای کنترالتو ساخت استرادیواری در سال ۱۶۷۲ و نیز قالب مورد استفاده برای ویلن ۴/۱ به نام Aiglon که از چوب سپیدار ساخته شده بود، تمام قالبهای ویلن، کنترآلتو و ویولای تنور از چوب گردو درست شدند. (ضخامت قالب ویولا کنترآلتو ۱۷ میلی متر و ضخامت قالب ویلن Aiglon 13 تا ۱۵ میلی متر می باشد).

این ضخامتهای گفته شده برای چوب قالب، دو خط موازی را که بوسیله اندازه گًیر با فاصله مساوی از مرکز بلوک ها مشخص شده اند را بهم وصل می کنند.

این کار بیشتر برای چسباندن بلوکها به کناره های قالب انجام می گیرد و هدف از این کار این است که بلوکها بر روی قالب دقیقاً عمود قرار گیرند.

بعضی از این خطوط راهنما، در سازهای اصلی که هنوز دستکاری نشده اند، دیده می شوند.

در برخی از ویلن سل ها، این خطوط در داخل کلافهایشان وجود دارند و نشان می دهند که چگونه قالب بر روی مرکز بلوکها قرار می گیرند و در عین حال چگونگی قرار گیری کلافها بر روی بلوکها نیز نشان داده می شوند. قرارگیری این قطعات بر روی قالب از دو راه قابل اثبات است : نخست از طریق تراشه هایی که هنگام قرار گرفتن کلافها بر روی قالب، در مرکز بلوکها تولید می شوند و دوم بواسطه آثار باقی مانده از فشار گیره بر روی دو سر کناره های بلوک. تمام این موارد بسیار مهم می باشند، اول به دلیل قرار دادن درست و دقیق کلافها، دوم، برای بدست آوردن یک حالت عمودی دقیق در کلافها، سوم، برای داشتن یک ارتباط و تطابق کامل و دقیق بین لبه های کلاف صفحات رو و زیری که در پایان بوسیله قرار گرفتن و چسباندن زوارها معین می شوند.

متأسفانه، ما در حال حاضر هیچ قالب اصلی مربوط به ویلن سل را در دسترس نداریم، اما آنها باید از چوب بید ساخته شده و شبیه به قالب ویولای کنترآلتو سال ۱۶۷۲، دارای دو برش (شکاف) طولی برای سبک تر شدن آن باشند. ضخامت این قالب باید ۳۰ میلی متر باشد، که این ضخامت را می توان از روی خطوطی که بر روی بلوکهای چندین ویلن سل دیده شده و نیز از قالب موجود در هنرستان موسیقی پاریس بدست آورد. به نظر من این قالب بعنوان یکی از آثار استرادیواری کاملا ً قابل استناد است، چرا که تمام ویژگیهای کاری او درآن به چشم می خورد. چوب این قالب از جنس چوب بید و ضخامت آن ۳۰ میلی متر است که دارای شکافهای طولی می باشد، متأسفانه پسران او Francesco و Omobono اندازه آن را کوچکتر کردند تا بتواند ویلن سل های کوچکتری، چون ویلن سلوی Stuart را با استفاده از آن بسازند.

تقریبا ً یقین داریم که در این مورد از الگوی علامتگذاری شده با حرف B استفاده شده که نمونه اصلی آن برای ساخت برخی از معروفترین ویلن سل های استرادیواری چون ۱۷۱۰، Gore Booth – 1711، Duport – 1720، Piatti – 1725،Vaslin مورد استفاده قرار گرفته است. در میان وسایلی که از این قالب در موزه Cremona نگهداری می شود، یک طرح مدور از قسمت مرکزی ویلن سل با خطوط بیرونی برای اندازه گیری دریچه های صوتی ff دیده می شود که بر روی آن جای دقیق این دریچه ها رسم شده است، بهمراه دستخطی از خود استرادیواری : (اندازه برای ساخت دایره های دریچه های صوتی ویلن سل از مدل B ). در پشت صفحه، مجددا ً همین طرح با تغییری در اندازه ها (با اصلاح جزئی) و نیز محل قرارگیری دریچه های صوتی ff کشیده شده است. (قطر دایره های پائینی از اندازه ۱۹ میلی متر به ۵/۱۶ کاهش یافته که فاصله بین این دو دایره از هم به اندازه ۱۵ میلی متر می باشد) و به خط پسران استرادیواری نوشته شده : (برای ساخت دایره های مربوط به شکل B کوچک شده از ویلن سل).

تغییرات انجام شده توسط پسران او که قبلا ً در موردش صحبت شد، مربوط به تأثیر پهنای سطح ارتعاش دهنده مرکزی ساز است که در محدوده دریچه های صوتی ff می باشد. در حقیقت، آنها با کوتاه کردن قالب، طول ساز و بواسطه آن حجم فضای داخل بدنه را کاهش داده اند.

به جهت اصلاح تغییرات ایجاد شده بر روی این قالب لازم بوده، فاصله دریچه های صوتی ff ، نسبت به آنچه که پسرانش به اشتباه مشخص کرده اند، بهم نزدیک تر باشند. این اشتباه نشان می دهد که پسران استرادیواری،اصول اصلی که پدرشان بر طبق آنها ساز می ساخته و اعتقاد داشته، نه تنها بکار نمی بردند، بلکه حتی نسبت به آنها آگاهی نیز نداشته اند.

تصاویر:
تصویر ۱: قالب ویولای کنترآلتو، سال ۱۶۷۲، Civic Museum، کرمونا
تصویر ۲: ویولای کنترآلتو به سال ۱۶۷۲ که صفحه زیر آن با چوب سپیدار ساخته شده است.
تصویر۳: قالب ویلن ۴/۱ و دسته که انتهای آن به جای پیچک، تصویر سپر می باشد. استراد با توجه به این الگو ویلن Aiglon را در سال ۱۷۳۴ ساخته است.Civic Museum, Cremona
تصویر ۵ و ۴: بلوک های قسمت پائینی ساز مربوط به ویلن سل Pawle به سال ۱۷۳۱ و ویلن Phipps به سال ۱۷۲۲ که خط مرکزی قالب نیز در آ«ها مشاهده می شود.
تصویر۶: طرحی از استراد برای نشان دادن موقعیت دریچه های صوتی ff برای ویلن سل در مدل B
تصویر ۷: ویلن Aiglon ساخته استراد به سال ۱۷۳۴٫
تصویر ۸ : ویلن سل Stuart ساخته پسران استراد.Francesco & Omobono
تصویر ۹: استراد، ویلن سل Duport به سال ۱۷۱۱٫
تصویر ۱۰: استراد، ویلن سل Piatti به سال ۱۷۲۰٫

یک دیدگاه

  • yaser
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۹ در ۲:۳۴ ق.ظ

    مثل همیشه عالی بود…ممنون از دوستان عزیزم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

از روزهای گذشته…

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (I)

نقد تئوری پردازیِ داریوش طلایی (I)

داریوش طلایی از موسیقیدانان نسل سوم بعد از وزیری است، او نوازنده برجسته تار و سه تار و استاد ردیف شناسی در موسیقی ایرانی است. «نت نویسی آموزشی و تحلیلی او از ردیف میرزاعبدالله» بهترین منبع و مرجع برای آموزش ردیف تار و سه تار میرزا عبدالله است. او در سال ۱۳۷۲ رساله «نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی» (۱)، را ارائه داده است.
همراه با سلطان بلوز در ۸۰ سالگی

همراه با سلطان بلوز در ۸۰ سالگی

بی.بی کینگ (B.B. King)، اسطوره بلوز همچنان در تور است و ساعتهای فراغت خود را در اتوبوس مجهز بسیار بزرگ خود به بازی تخته نرد و دومینو در کامپیوتر میگذراند.
مروری بر آلبوم «نیلگون»

مروری بر آلبوم «نیلگون»

«نیلگون» از آن دسته است که به درجات می‌خواهند هنگام آفرینش بخش‌های بدون متر به جای گسترش به شیوه‌ی نقش‌مایه‌های موزاییکی (ذخیره‌ی الگوهای متن ردیف) با تم‌ها کار کنند و روابط انسجام‌بخشی جز روابط مدال بیافرینند. خلاصه می‌خواهند بدون اتکای یکسره بر ملودی‌های مدل بتوانند همچنان در فضای مدال دستگاهی چیزی بیافرینند. نمونه‌ی مثالی امروزین این گروه «نجوای ماه» داریوش دولتشاهی است؛ جایی که آهنگساز موفق می‌شود در یک تکنوازی بالای ۵۰ دقیقه‌ای انسجام ساختار و تعادل تم‌ها را در عین روانی ملودی‌ها برقرار نگه‌دارد و پس از سفری طولانی دوباره به آنها بازگردد.
“مثل رولینگ استون”

“مثل رولینگ استون”

باب دیلن درژوئن ۱۹۶۵ پس از نوشتن و ضبط بهترین آهنگ زندگی خود می گوید : “بالاخره آنرا نوشتم، موفق شدم، کار چندان مشکلی هم نبود”. درباره ترانه Like a Rolling Stone هیچ توصیفی بهتر از اجرای متحول کننده مرد جوان خالق این آهنگ که بیست و چهار سال بیشتر نداشت، نبوده و نیست.
گاه های گمشده (II)

گاه های گمشده (II)

حال مناسب است که معانی لغوی این واژگان با استناد به لغت نامه ها و فرهنگ های معتبر منعکس شود. قابل ذکر است که در اینجا تنها معانی مرتبط با بحث ارائه شده است.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIII)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIII)

گودوی بیشتر به «اشیا» موسیقیایی و چگونگی درک آنها تاکید دارد و به صورت واضحی توضیحات خود را به بعد متریک یا ریتمیک مرتبط نمی کند. توضیح مشخص تری از سوی تاد مطرح گشته است که «تئوری “sensory-motor” ریتم، ادراک زمان و القای بیت» را به صورت زیر شرح داده است:
او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (IV)

او پیانیست بود یا شوپنیست؟ (IV)

شوپن که به شدت از تضاد بین فرهنگ روستایی اصالتش با زندگی اشرافی که از زندگی با اسکاربک­ ها یاد گرفته بود بسیار رنج می­ برد، تصمیم به سفر به مونیخ گرفت و پس از رفتن به مونیخ به مدت ۳ سال از کالک برنر بهره گرفت، ولی این مدت به ۱ ماه هم نرسید.
مردی با فلوت طلایی

مردی با فلوت طلایی

گال وی برای ایرانیان چهره ای آشناست و شاید تنها نوارهای فلوت که در خانه های ایرانیان اهل موسیقی باشد، اجراهای گال وی است که به صورت ساده شده یا ارژینال به اجرای قطعات موسیقی کلاسیک پرداخته است. این شهرت گال وی مربوط به ایران نیست و در بسیاری از کشورهای جهان نام او یاد آور فلوت است و تنها نوازنده فلوتی که عامه مردم آن را می شناسند، اوست.
سان را و فلسفه کیهانی (II)

سان را و فلسفه کیهانی (II)

مادر سان را نام او را تحت تأثیر جادوگر تئاتر های وودویل (vaudeville)، یعنی بلک هرمان (Black Herman) (با نام اصلی بنجامین راکر Benjamin Rucker) انتخاب کرد. سان را نیز، از روی مزاح، تصور می کرد که او رابطه ای دور با الیجاه پول (Elijah Poole) دارد که بعد ها به عنوان الیجاه محمد (Elijah Muhammed)، رهبر امت اسلام شناخته شد. از دوره کودکی سان را با نام «سانی» (Sonny) خوانده می شد. سان را یک خواهر بزرگ تر و یک برادر نا تنی داشت و مادر و مادربزرگش صرف نظر از از شیطنت هایش او را بسیار دوست داشتند.
مصاحبه ای با بن سولی

مصاحبه ای با بن سولی

آرمیده در سبزی مزرعه ای واقع در منچستر، موسیقی موفق شهر بونارو و جشنواره هنرها، ایجاد صحنه ای فوق العاده از حفظ محیط زیست و هنر در پدیدار می شود. برنامه ای فوق العاده با وجود ویلنسل نواز و خواننده، بن سولی. وی منتخب ۱۰ هنرمند برترNPR است. کار ناب سولی به همراه آثار یو یو ما (Yo Yo Ma) برترین آثار در ال-گرین شناخته شده است.