“رازهای” استرادیواری (XIV)

به غیر از قالب ساخته شده از چوب درخت بید برای نخستین ویولای کنترالتو ساخت استرادیواری در سال ۱۶۷۲ و نیز قالب مورد استفاده برای ویلن ۴/۱ به نام Aiglon که از چوب سپیدار ساخته شده بود، تمام قالبهای ویلن، کنترآلتو و ویولای تنور از چوب گردو درست شدند. (ضخامت قالب ویولا کنترآلتو ۱۷ میلی متر و ضخامت قالب ویلن Aiglon 13 تا ۱۵ میلی متر می باشد).

این ضخامتهای گفته شده برای چوب قالب، دو خط موازی را که بوسیله اندازه گًیر با فاصله مساوی از مرکز بلوک ها مشخص شده اند را بهم وصل می کنند.

این کار بیشتر برای چسباندن بلوکها به کناره های قالب انجام می گیرد و هدف از این کار این است که بلوکها بر روی قالب دقیقاً عمود قرار گیرند.

بعضی از این خطوط راهنما، در سازهای اصلی که هنوز دستکاری نشده اند، دیده می شوند.

در برخی از ویلن سل ها، این خطوط در داخل کلافهایشان وجود دارند و نشان می دهند که چگونه قالب بر روی مرکز بلوکها قرار می گیرند و در عین حال چگونگی قرار گیری کلافها بر روی بلوکها نیز نشان داده می شوند. قرارگیری این قطعات بر روی قالب از دو راه قابل اثبات است : نخست از طریق تراشه هایی که هنگام قرار گرفتن کلافها بر روی قالب، در مرکز بلوکها تولید می شوند و دوم بواسطه آثار باقی مانده از فشار گیره بر روی دو سر کناره های بلوک. تمام این موارد بسیار مهم می باشند، اول به دلیل قرار دادن درست و دقیق کلافها، دوم، برای بدست آوردن یک حالت عمودی دقیق در کلافها، سوم، برای داشتن یک ارتباط و تطابق کامل و دقیق بین لبه های کلاف صفحات رو و زیری که در پایان بوسیله قرار گرفتن و چسباندن زوارها معین می شوند.

متأسفانه، ما در حال حاضر هیچ قالب اصلی مربوط به ویلن سل را در دسترس نداریم، اما آنها باید از چوب بید ساخته شده و شبیه به قالب ویولای کنترآلتو سال ۱۶۷۲، دارای دو برش (شکاف) طولی برای سبک تر شدن آن باشند. ضخامت این قالب باید ۳۰ میلی متر باشد، که این ضخامت را می توان از روی خطوطی که بر روی بلوکهای چندین ویلن سل دیده شده و نیز از قالب موجود در هنرستان موسیقی پاریس بدست آورد. به نظر من این قالب بعنوان یکی از آثار استرادیواری کاملا ً قابل استناد است، چرا که تمام ویژگیهای کاری او درآن به چشم می خورد. چوب این قالب از جنس چوب بید و ضخامت آن ۳۰ میلی متر است که دارای شکافهای طولی می باشد، متأسفانه پسران او Francesco و Omobono اندازه آن را کوچکتر کردند تا بتواند ویلن سل های کوچکتری، چون ویلن سلوی Stuart را با استفاده از آن بسازند.

تقریبا ً یقین داریم که در این مورد از الگوی علامتگذاری شده با حرف B استفاده شده که نمونه اصلی آن برای ساخت برخی از معروفترین ویلن سل های استرادیواری چون ۱۷۱۰، Gore Booth – 1711، Duport – 1720، Piatti – 1725،Vaslin مورد استفاده قرار گرفته است. در میان وسایلی که از این قالب در موزه Cremona نگهداری می شود، یک طرح مدور از قسمت مرکزی ویلن سل با خطوط بیرونی برای اندازه گیری دریچه های صوتی ff دیده می شود که بر روی آن جای دقیق این دریچه ها رسم شده است، بهمراه دستخطی از خود استرادیواری : (اندازه برای ساخت دایره های دریچه های صوتی ویلن سل از مدل B ). در پشت صفحه، مجددا ً همین طرح با تغییری در اندازه ها (با اصلاح جزئی) و نیز محل قرارگیری دریچه های صوتی ff کشیده شده است. (قطر دایره های پائینی از اندازه ۱۹ میلی متر به ۵/۱۶ کاهش یافته که فاصله بین این دو دایره از هم به اندازه ۱۵ میلی متر می باشد) و به خط پسران استرادیواری نوشته شده : (برای ساخت دایره های مربوط به شکل B کوچک شده از ویلن سل).

تغییرات انجام شده توسط پسران او که قبلا ً در موردش صحبت شد، مربوط به تأثیر پهنای سطح ارتعاش دهنده مرکزی ساز است که در محدوده دریچه های صوتی ff می باشد. در حقیقت، آنها با کوتاه کردن قالب، طول ساز و بواسطه آن حجم فضای داخل بدنه را کاهش داده اند.

به جهت اصلاح تغییرات ایجاد شده بر روی این قالب لازم بوده، فاصله دریچه های صوتی ff ، نسبت به آنچه که پسرانش به اشتباه مشخص کرده اند، بهم نزدیک تر باشند. این اشتباه نشان می دهد که پسران استرادیواری،اصول اصلی که پدرشان بر طبق آنها ساز می ساخته و اعتقاد داشته، نه تنها بکار نمی بردند، بلکه حتی نسبت به آنها آگاهی نیز نداشته اند.

تصاویر:
تصویر ۱: قالب ویولای کنترآلتو، سال ۱۶۷۲، Civic Museum، کرمونا
تصویر ۲: ویولای کنترآلتو به سال ۱۶۷۲ که صفحه زیر آن با چوب سپیدار ساخته شده است.
تصویر۳: قالب ویلن ۴/۱ و دسته که انتهای آن به جای پیچک، تصویر سپر می باشد. استراد با توجه به این الگو ویلن Aiglon را در سال ۱۷۳۴ ساخته است.Civic Museum, Cremona
تصویر ۵ و ۴: بلوک های قسمت پائینی ساز مربوط به ویلن سل Pawle به سال ۱۷۳۱ و ویلن Phipps به سال ۱۷۲۲ که خط مرکزی قالب نیز در آ«ها مشاهده می شود.
تصویر۶: طرحی از استراد برای نشان دادن موقعیت دریچه های صوتی ff برای ویلن سل در مدل B
تصویر ۷: ویلن Aiglon ساخته استراد به سال ۱۷۳۴٫
تصویر ۸ : ویلن سل Stuart ساخته پسران استراد.Francesco & Omobono
تصویر ۹: استراد، ویلن سل Duport به سال ۱۷۱۱٫
تصویر ۱۰: استراد، ویلن سل Piatti به سال ۱۷۲۰٫

یک دیدگاه

  • yaser
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۹ در ۲:۳۴ ق.ظ

    مثل همیشه عالی بود…ممنون از دوستان عزیزم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و آبراهام همچنین لیبل مستقلی را در اواسط دهه ۵۰ راه اندازی کردند که در ابتدا نامش El Saturn Records بود اما مانند آرکسترا، این لیبل نیز چند بار تغییر نام داد. تمرکز این لیبل در آغاز سینگل های ۴۵ rpm سان را و دیگر آشنایان هنرمند او بود اما سپس در دهه ۵۰ دو آلبوم کامل به نام های Super-Sonic Jazz را در سال ۱۹۵۷ و Jazz In Silhouette را در سال ۱۹۵۹ منتشر کرد.
نمایش مستند «هزارداستان امیرجاهد» و نقد «پیمان عشق» در خانه هنرمندان

نمایش مستند «هزارداستان امیرجاهد» و نقد «پیمان عشق» در خانه هنرمندان

فردا (پنجشنبه ۲۶ شهریور ماه) در خانه هنرمندان ساعت ۱۵ تا ۱۷، مستند «هزارداستان امیرجاهد» ساخته منوچهر مشیری به نمایش در می آید و نیز آلبوم موسیقی «پیمان عشق» کاری از سجاد پورقناد با صدای رامین بحیرایی با حضور محمود توسلیان، پیمان سلطانی، سعید یعقوبیان و کامیار صلواتی رونمایی و نقد می‌شود.
ربنا با صدای شجریان

ربنا با صدای شجریان

برای بسیاری از ایرانیان، افطار بدون ربنا رنگ و بویی ندارد. سالهاست صدای چابک و زیبای شجریان در این ساعات مردم را مجذوب خود می کند.
دنیای نوازنده و حقیقت درک صدا (III)

دنیای نوازنده و حقیقت درک صدا (III)

دوم، جنبه فیزیکی و جسمی شخص است که طبیعتا به اعضای درگیر با این موضوع منتهی می شود، به طور مشخص عضو تعیین کننده ای که بیشترین حساسیت در مورد آن اعمال می گردد، گوش و سیستم شنوایی است که به عنوان ورودی اطلاعات صوتی، انتقال وتبدیل ایفای نقش می کند و قسمت نهایی، سلسله اعصاب و مغزمی باشد و کیفیت، تحلیل و پاسخ را به عهده دارد.
اهمیت گام در موسیقی Jazz

اهمیت گام در موسیقی Jazz

فرض کنید که یک موسیقیدان جوان در اوایل قرن بیستم هستید و میخواهید پای به عرصه Jazz در موسیقی بگذارید. چگونه می توانید بداهه نوازی یاد بگیرید؟ قاعدتا” راهی جز کنسرت رفتن و یا به دنبال افرادی باتجربه گشتن ندارید تا شاید آنها یکی دو فن از انواع روشهای Improvise خود را به شما آموزش دهند.
Elton John ، مروری بر فعالیت هنری – قسمت دوم

Elton John ، مروری بر فعالیت هنری – قسمت دوم

بین سالهای ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ ، Elton John و Bernie Taupin تبدیل به ماشین های غیر قابل کنترلی شده بودند که آلبوم های بسیار زیبا و موفق به بازار عرضه میکردند. بعنوان مثال آهنگ Roket Man برای مدت ۴ سال ۱۶ بار بعنوان Top 20 انتخاب شد و این در حالی بود که کارهای دیگری چون Crocodile Rock ، Daniel ، Philadelphia Freedom و … نیز بارها جزو Top 20 های جدول بودند.
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

«حقیقت اینست که روزی روزگاری نسل بدبختی، غم جانش را، در مادر چاه قناتی گریسته است و شما در طول قنات تاریخ این زنجموره ننه من غریبم را چاه به چاه در اعصاب ملتی فرو کردید که برای قیام بر جهل و ظلم و سیاهی نیازمند شادی و نور و جرات است. چقدر دلم می‌خواست فرصتی باشد تا بتوانم روی کلمه‌ی شادی تکیه کنم و با همه‌ی وجود به مدح آن بپردازم! افسوس که این موسیقی موذی از درون جونده، مویه‌گر پایین تنه‌های محروم و به انحراف کشاننده‌ی مفاهیم عمیق انسانی عشق و شادی و زندگی است! افسوس که این موسیقی جرثومه‌ی فساد و تباهی جان است.» (شاملو ۱۳۶۹)
روش سوزوکی (قسمت سی نهم)

روش سوزوکی (قسمت سی نهم)

من نزد خانم آندو درس‌های هفتگی ویولونم را می‌آموختم. او به من پیشنهاد کرد که برای سال آینده در امتحان آکادمی ‌موسیقی اونو ثبت نام کنم و همانطوری که خانم آندو می‌گفت من در آن آکادمی ‌می‌توانستم درس‌های دیگر مربوط به موسیقی را آموزش ببینم و بگذرانم، خودم را آماده کرده بودم که در این آکادمی‌تحصیل کنم و برای آن شروع به آموزش و یادگیری کرده بودم. در نزدیکی‌های امتحان که به توصیه خانم آندو به دانشگاه اونو می رفتم و کنسرتهای پایان تحصیلی را گوش می دادم، بطور ناگهانی ناامید و سرخورده شدم، روز بعد به دیدار خانم آندو رفتم و تمام مشاهداتم را برای او تعریف کردم.
سر کالین دیویس (I)

سر کالین دیویس (I)

دیویس در سال ۱۹۲۷ در ویبریج در سِری به دنیا آمد. او در سال ۱۹۸۰ نشان شوالیه و در سال ۲۰۰۹ نشان موسیقی ملکه را دریافت نمود. او موفق به دریافت جایزه های بین المللی زیادی شد و برای تفسیرهایش از موتسارت، سیبلیوس و برلیوز مشهور بود. در مصاحبه ای با روزنامه گاردین در سال ۲۰۰۲، دیویس می گوید که وقتی که رهبری نمی کند به یک بافنده حریص تبدیل می شود و ژاکت های گلدار و ظریفی که همسر و دخترهایش در روز مصاحبه به تن داشتند نیز دست بافت او بودند. دیویس با خنده می گوید که «فکر می کنم که بین بافتنی کردن و رهبری کردن شباهتی وجود دارد. برای ایجاد طرحی مانند این باید آهسته رو و زحمتکش باشید، همچنین برای کار موسیقی نیز باید همینگونه بود.»
طاهری: هنرمند باید از جامعه جلوتر باشد

طاهری: هنرمند باید از جامعه جلوتر باشد

پژمان طاهری آهنگساز و نوازنده سنتور که این روزها نامش با تصنیف “ایران کهن” با صدای شهرام ناظری سر زبانها افتاده است، همراه با گروه خود مشغول اجرای کنسرتی است به نام “از مشروطه تا کدام آزادی”. عطا نویدی از خبرنگاران سایت با این هنرمند مصاحبه ای انجام داده که میخوانید.