تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (III)

طیف باندی ۳/۱ اکتاو:

نمودار ۲ نشان دهنده طیف های بدست آمده از نواختن یک قطعه با استفاده از هر سی ساز است.

تنها باندهایی که نواختنشان توسط ویولون خوشایند است (از ۲۰۰ هرتز تا ۱۰ کیلو هرتز) نشان داده شده اند.

همانطور که مشاهده می کنیم، پهنای فاکتور بلندی صدا در باندهای ۲۵۰ و ۳۱۵ هرتز تقریبا ۷ دسی بل و در باقی طیف حدودا ۱۰ دسی بل است.

منحنی ها همچنین نشان دهنده برخی از شباهت های جهانی هستند که نسبت دادن آنها به قطعه نواخته شده یا به سازها دشوار است.



نمودار ۲: طیف باندی ۳/۱ اکتاو گزیده یک دقیقه ای کنسرت D مینور سیبلیوس که با ۳۰ ویولون کریمونی نواخته شد.

نمودار ۳ طیف ۱۵ قطعه متفاوت که با یک ویولون استرادیواری و یک ویولون گوارنری نواخته شدند را نشان می دهد. در این نمودار، در فرکانس های پایین تر باند پهن تری (باندهای ۲۰۰ هرتز و ۲۵۰ هرتز) را مشاهد می کنیم. سطوح بالاتر این نمودار به قطعاتی تعلق دارند که به همراهی پیانو نواخته شده اند؛ همچنین شباهت هایی با منحنی های نمودار ۲ نیز میتوان یافت.

سیر نزولی در ۴ کیلو هرتز آغاز می شود، در ۵/۲ کیلو هرتز یک قله و در باند ۶/۱ کیلو هرتز فرورفتگی را مشاهده می کنیم، در حالیکه در ۱ کیلو هرتز و سرانجام در ۳۱۵ هرتز نیز دو قله وجود دارند.


نمودار ۳: طیف باندی ۳/۱ اکتاو ۱۵ قطعه که هر کدام با یک ویولون استرادیواری و یک ویولون گوارنری نواخته شدند.

طیف میانگین سطوح باند ۳/۱ اکتاو:
برای فهم بهتر نمودار ۴، نتایج بدست آمده از هر گروه ویولون را در نظر می گیریم. بدین ترتیب شباهت هایی که به آنها اشاره شد را بهتر در می یابیم. همچنین بین دو سری قطعه نواخته شده در ۵۰۰ هرتز نیز تفاوتی را مشاهده می کنیم، بدین ترتیب که سری تک قطعه ای فرورفتگی و سری ۱۵ قطعه ای قله ای را از خود به جا گذاشته اند.

انتظار می رود که باند ۵۰۰ هرتزی که سطوح ۳ دسی بلی خود را به ترتیب در ۴۴۰ و ۵۶۵ هرتزدارد، رزونانس (resonance ) C3 را که در حالت عادی در حدود ۵۵۰ هرتز یافت می شود را در بر بگیرد. این رزونانس برای سازهای با کیفیت [۱و۲] بالا می باشد اما اغلب یک فرورفتگی بین T1 (حدود ۴۳۰ تا ۴۸۰ هرتز) و C3 (حدودا ۵۲۰ تا ۵۶۰) نیز در محدوده ۵۰۰ هرتز قابل مشاهده است.

با نگاهی دقیق تر به پرده های (tone) نواخته شده در گزیده کنسرت ویولون سیبلیوس درمی یابیم که تنها چند پرده پایه ای یا هارمونیک در آن باند نواخته شده اند (۴A#، B4، C5 یا۵ C#). هارمونیک اول در سیگنال زهی با کاهش ۶ دسی بلی سطح قوت در مقایسه با پرده پایه ای همراه است. همچنین احتمالا پرده های موسیقایی، ضعیف نواخته شده اند. به همین دلیل است که در گزیده سیبلیوسِ نمودار ۴ در باند ۵۰۰ هرتزی ۳/۱ اکتاو فرورفتگی مشاهده می کنیم.

نمودارهای منحنی میانگین برای ویولون های استرادیواری و گوارنری به نظر مشابهند، در حالیکه تفاوت های سیستماتیکی بین آنها وجود دارد. احتمالا بلندگو در نواختن تک قطعه به ساز نزدیک تر است که باعث می شود سطوح ثبت شده این قطعات بالاتر باشد.

نمودار ۴: داده های میانگین دریافت شده از ویولون ها. خطوط باریک حاصل از ضبط یک قطعه یکسان و خطوط پهن مربوط به ۱۵ قطعه ای می باشند که با استفاده از ویولون های استرادیواری و گوارنری نواخته شده اند. خطوط مشکی امتداد نت ویولون های استرادیواری و خطوط خاکستری امتداد نت ویولون های گوارنری را نشان می دهند.
در هر حال، طبق نمودار ۴ به نظر می رسد که خطوط سیاه تمایل دارند در هر باند در همان سمت خطوط خاکستری قرار گیرند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.

از روزهای گذشته…

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (IX)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (IX)

در اوایل دهۀ نود، آقای بهداد بابایی هم با من تماس گرفتند و گفتند در این پروژه دارند کارهایی انجام می‌دهند و قرار بوده که این ردیف را اجرا کنند. دوست مشترکی گفته‌ بودند که چون من (اسعدی) هم در این زمینه‌ها علاقه دارم کار مشترک در این زمینه انجام دهیم و چند جلسه‌ای ما با هم رفتیم و آمدیم. پس از چهار پنج جلسه به ایشان گفتم این پروژه خیلی سنگین است و به این سادگی نیست؛ دقت بیشتری می‌خواهد و باید ملایم‌تر پیش برویم و پس از مدتی گفتم فعلاً به دلیل مشغله‌های کاری نمی‌توانم ادامه دهم، مگر آنکه یک سال فرصت مطالعاتی داشته باشم و همۀ کارهایم را تعطیل کنم و بر این مجموعه متمرکز شوم، ببینیم می‌شود یا نه و این کار را ادامه ندادم. آقای بابایی هم داشتند قسمت‌هایی از این ردیف را اجرا می‌کردند ولی هنوز منتشر نکرده‌اند.
گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

پس از گفتن این نکات اولیه، «نقد تکوینی» به‌عنوان اولین شیوه‌ی مورد اشاره، معرفی شد. نقد تکوینی که یکی از اصلی‌ترین منابع آن در فارسی کتابی با همین نام (نامی است که مترجم فارسی به گزیده‌ی مقالات گلدمن- گلچین شده از چند منبع مختلف- داده است)، نوشته‌ی «لوسین گلدمن» و برگردان «محمدتقی غیاثی» (۱۳۶۹) است، شیوه‌ای است که در جریان اعتراض فضای اندیشه‌ورانه‌ی اروپایی (به ویژه فرانسوی) به ساختارگرایی بسیار افراطی و همزمان با افول آن پدیدار شد.
وکیلی: ردیف کاظمی به معنای واقعی آوازی است

وکیلی: ردیف کاظمی به معنای واقعی آوازی است

وقتی ردیف استاد دوامی را گوش می دهیم متوجه می شویم که به دلیل اینکه ایشان ضربگیر بوده و در کنار بسیار از استادان آن دوره به همکاری پرداخته است، هم آواز خوانی خیلی ها را شنیده، هم از ساز بسیاری از استادان آن دوره استفاده و در محضرشان تلمذ کرده است، جمله بندی تحریر های ایشان بسیار شبیه به جمله بندی تحریر های تار است؛ تکیه های ساز کسی مثل میرزاحسینقلی، شکستن ریتم ها، بالا و پایین کردن سرعت تحریر ها همه قرابت زیادی با ساز تار دارد.
ویولون ۲٫۷ میلیون دلاری و تصمیم جدید EMI

ویولون ۲٫۷ میلیون دلاری و تصمیم جدید EMI

روز دوشنبه یک ویولون استرادیواری (Stradivari) متعلق به قرن ۱۸ در حراجی واقع در نیویورک به قیمت ۲٫۷ میلیون دلار فروخته شد. گفته میشود علی رغم اینکه قیمت نهایی دو برابر قیمتی است که توسط حراج براورد شده بود، اما باز این معامله برای خریدار این ویولون معامله ای “شیرین” بوده است.
مردان حرفه ای آواز ایران (I)

مردان حرفه ای آواز ایران (I)

قاعدتاً باید در اینجا آواهایی را ارائه کنیم و مردانی را معرفی سازیم که هیچ تصمیم خودسرانه و واکنشی دور از مشروعیت در آن حضور نیافته باشد. پس نخستین کلام این که آواز نباید در خدمت امیال خودی باشد و امیال نباید در خدمت روایت های کوتاه ذهنی آواز خوان. ما قرار است در اینجا بحثی مشترک درباره ی نشانه هایی داشته باشیم که آواز خوان هنگام تولید آواها، مهر خود را بر آن می گذارد و این سلسله غالباً بر اساس شواهد موجود یا با پایان هنرمند آواز خوان به پایان می رسد و یا بدون هیچ افزوده ای توسط دیگران تکرار می گردد.
«توانایی یا دانایی»

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.
افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.
گفتگو با ند رورم (III)

گفتگو با ند رورم (III)

به عقیده من ساخت اثری اپرایی بر پایه یک فیلم و یا یک اثر ادبی مشهور، کاری خطرناک است. نمی دانم اگر از من خواسته نشده بود اپرای “شهر ما” را بسازم، آیا آن را می ساختم یا خیر. همه می گفتند، ند رورم تا چه اندازه می تواند اصل این اثر را بهبود بخشد؟ من قصد نداشتم آنرا بیشتر از آنچه هست بهبود دهم که وردی اتلوی شکسپیر را تغییر داد!
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIV)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIV)

«دستور تار» اولین کتاب تئوری موسیقی نوین و علمی ایران است. با بررسی آن می توان به علت عدم موفقیت مکتب وزیری که با امیدواری زیادی شروع شده بود، پی برد. یک اشکال اساسی در همان مقدمه ای که او بر دستور تار نوشته آشکار می شود:
حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (III)

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران (III)

ارکستر بزرگ رادیو تلویزیون ملی ایران که توسط رهبران مختلفی از جمله فریدون ناصری، مرتضی حنانه و در آخر فرهاد فخرالدینی در سازمان صدا و سیمای آن زمان مشغول به فعالیت بود، حضور تقریبی ۴% از بانوان نوازنده را در دوره ی فعالیتش از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۸ (که رهبری آن به محمد شمس رسید) ثبت می کند.