تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (III) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (III)

طیف باندی ۳/۱ اکتاو:

نمودار ۲ نشان دهنده طیف های بدست آمده از نواختن یک قطعه با استفاده از هر سی ساز است.

تنها باندهایی که نواختنشان توسط ویولون خوشایند است (از ۲۰۰ هرتز تا ۱۰ کیلو هرتز) نشان داده شده اند.

همانطور که مشاهده می کنیم، پهنای فاکتور بلندی صدا در باندهای ۲۵۰ و ۳۱۵ هرتز تقریبا ۷ دسی بل و در باقی طیف حدودا ۱۰ دسی بل است.

منحنی ها همچنین نشان دهنده برخی از شباهت های جهانی هستند که نسبت دادن آنها به قطعه نواخته شده یا به سازها دشوار است.



نمودار ۲: طیف باندی ۳/۱ اکتاو گزیده یک دقیقه ای کنسرت D مینور سیبلیوس که با ۳۰ ویولون کریمونی نواخته شد.

نمودار ۳ طیف ۱۵ قطعه متفاوت که با یک ویولون استرادیواری و یک ویولون گوارنری نواخته شدند را نشان می دهد. در این نمودار، در فرکانس های پایین تر باند پهن تری (باندهای ۲۰۰ هرتز و ۲۵۰ هرتز) را مشاهد می کنیم. سطوح بالاتر این نمودار به قطعاتی تعلق دارند که به همراهی پیانو نواخته شده اند؛ همچنین شباهت هایی با منحنی های نمودار ۲ نیز میتوان یافت.

سیر نزولی در ۴ کیلو هرتز آغاز می شود، در ۵/۲ کیلو هرتز یک قله و در باند ۶/۱ کیلو هرتز فرورفتگی را مشاهده می کنیم، در حالیکه در ۱ کیلو هرتز و سرانجام در ۳۱۵ هرتز نیز دو قله وجود دارند.


نمودار ۳: طیف باندی ۳/۱ اکتاو ۱۵ قطعه که هر کدام با یک ویولون استرادیواری و یک ویولون گوارنری نواخته شدند.

طیف میانگین سطوح باند ۳/۱ اکتاو:
برای فهم بهتر نمودار ۴، نتایج بدست آمده از هر گروه ویولون را در نظر می گیریم. بدین ترتیب شباهت هایی که به آنها اشاره شد را بهتر در می یابیم. همچنین بین دو سری قطعه نواخته شده در ۵۰۰ هرتز نیز تفاوتی را مشاهده می کنیم، بدین ترتیب که سری تک قطعه ای فرورفتگی و سری ۱۵ قطعه ای قله ای را از خود به جا گذاشته اند.

انتظار می رود که باند ۵۰۰ هرتزی که سطوح ۳ دسی بلی خود را به ترتیب در ۴۴۰ و ۵۶۵ هرتزدارد، رزونانس (resonance ) C3 را که در حالت عادی در حدود ۵۵۰ هرتز یافت می شود را در بر بگیرد. این رزونانس برای سازهای با کیفیت [۱و۲] بالا می باشد اما اغلب یک فرورفتگی بین T1 (حدود ۴۳۰ تا ۴۸۰ هرتز) و C3 (حدودا ۵۲۰ تا ۵۶۰) نیز در محدوده ۵۰۰ هرتز قابل مشاهده است.

با نگاهی دقیق تر به پرده های (tone) نواخته شده در گزیده کنسرت ویولون سیبلیوس درمی یابیم که تنها چند پرده پایه ای یا هارمونیک در آن باند نواخته شده اند (۴A#، B4، C5 یا۵ C#). هارمونیک اول در سیگنال زهی با کاهش ۶ دسی بلی سطح قوت در مقایسه با پرده پایه ای همراه است. همچنین احتمالا پرده های موسیقایی، ضعیف نواخته شده اند. به همین دلیل است که در گزیده سیبلیوسِ نمودار ۴ در باند ۵۰۰ هرتزی ۳/۱ اکتاو فرورفتگی مشاهده می کنیم.

نمودارهای منحنی میانگین برای ویولون های استرادیواری و گوارنری به نظر مشابهند، در حالیکه تفاوت های سیستماتیکی بین آنها وجود دارد. احتمالا بلندگو در نواختن تک قطعه به ساز نزدیک تر است که باعث می شود سطوح ثبت شده این قطعات بالاتر باشد.

نمودار ۴: داده های میانگین دریافت شده از ویولون ها. خطوط باریک حاصل از ضبط یک قطعه یکسان و خطوط پهن مربوط به ۱۵ قطعه ای می باشند که با استفاده از ویولون های استرادیواری و گوارنری نواخته شده اند. خطوط مشکی امتداد نت ویولون های استرادیواری و خطوط خاکستری امتداد نت ویولون های گوارنری را نشان می دهند.
در هر حال، طبق نمودار ۴ به نظر می رسد که خطوط سیاه تمایل دارند در هر باند در همان سمت خطوط خاکستری قرار گیرند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

گفتگو با فیلیپ میرس (V)

گفتگو با فیلیپ میرس (V)

با وزن بالای ۱۶۳ کیلو نواختن در حالت ایستاده برایم دشوار است. پس اگر قرار باشد تکنوازی کنم می نشینم. واقعیت این است که با وزن ۱۷۷ کیلو به تنهایی نواختن برایم دشوار است. با وزن ۱۹۶ که خیلی راحت از نفس می افتم.
«هدف نقد»

«هدف نقد»

چرا «نقد موسیقی» می‌نویسیم؟ چرا عده‌ای حتا تا آنجا پیش می‌روند که وجود نقد موسیقی را برای یک جامعه‌ی موسیقی پیشرفته و بالنده لازم می‌بینند؟ اینها سوال‌هایی است که گاهی به ذهن می‌رسند و حتا گاهی هم به زبان می‌آیند و پرسش مهم‌تر و ریشه‌ای‌تری را در دل خود پنهان می‌کنند. پس برای آن که بتوانیم پاسخ درستی به آنها بدهیم باید اول آن پرسش اصلی را بیابیم و سپس به سراغ مجموعه‌ نقدهای موجود و حرف و حدیث‌های جامعه‌ی موسیقی بر سر موضوع رفته و ببینیم چه پاسخی برای آن می‌توان پیدا کرد.
بازار خرید موسیقی دیجیتال

بازار خرید موسیقی دیجیتال

شرکت Ipsos که پروژه های تحقیق و بررسی در بازار را انجام می دهد، پانزدهم دسامبر اعلام کرد که در حال حاضر در بازار موسیقی دیجیتال تنها دو رقیب سرسخت یعنی iTunes (از شرکت اپل) و Napster 2.0 بعنوان بازیگران اصلی در بازار فروش موسیقی دیجیتال مطرح هستند.
دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (IV)

دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (IV)

از نظر افلاطون آنها به مسائل اساسی نمی پرداختند و بیشتر در پی یافتن تناسب عددی اجزاء آهنگ ها و نتها بودند. “در کتاب جمهور که روایت شخصی سیسرو نویسنده رومی از کتاب جمهور افلاطون است آمده: انسان های با استعداد به وسیله سازهای سیمی یا با صدای خودشان تقلید را از صدای کیهانی انجام می دهند. اما صدای کیهانی یا موسیقی افلاک، که بر اثر چرخش سیاره ها به وجود می آید، آنچنان عظیم و بلند است که گوش انسان قادر به شنیدن آنها به طور کامل نیست. هم چنان که شما نمی توانید برای دیدن خورشید به طور کامل به آن خیره شوید.” (رحمانیان، ۱۳۹۰: ۲۷)
نقش زنان در موسیقی ایرانی (I)

نقش زنان در موسیقی ایرانی (I)

قدیمی ترین اسطوره ای که از یک زن موسیقیدان نام می برد ضلال دختر کمیک بوده که مخترع سازهای زهی است. سیوطی در کتاب اوایل المحاضرات از نخستین زنی که دف زد کلثوم خواهر موسی (ع) را نام می برد. حکیم فردوسی در شاهنامه از بانویی رامشگر به نام سوسن نام می برد که در توران زمین بود و با رامشگری و مکر و حیله پهلوانان ایرانی را به بند می کشید و در جایی دیگر از سپنوی خنیاگر نام می برد که آوازش پلنگ را رام می کرد.
کاترین مانوکیان فرزندی از دو ویولنیست

کاترین مانوکیان فرزندی از دو ویولنیست

روزگاری در ایران هر هنرجوی ویولن که قصد داشت، این ساز را به مراحل عالی برساند حتما” باید محضر نوازنده چیره دست ویولن “هراچ مانوکیان” را درک میکرد.
اصول نوازندگی ویولن (VI)

اصول نوازندگی ویولن (VI)

چگونگی وارد آوردن نیرو: نیروی وارده برای انگشت گذاری، تنها بایستی از طریق سر انگشت بر روی گریف وارد گردد و نبایستی سایر قسمت های دست (به خصوص ناحیه مچ)، درگیر این مسئله شود. برای تمرین می توان بدون بکارگیری آرشه، ویلون را نگاه داشت و با پرتاب انگشتان از فاصله یک الی دو سانتی بر روی گریف و اعمال نیرو تنها از طریق سر انگشت، به تمرین انگشت گذاری پرداخت. در این تمرین لازم است تا نکات زیر رعایت گردد:
تقلای یافتن راهی نو (II)

تقلای یافتن راهی نو (II)

“چه”، که متشکل است از یک مصوت کوتاه و یک صامت، برخلاف خوانش درست وزنی شعر (با توجه به اینکه “سخنی نیست” از اشعار موزون شاملوست)، بیش از “بِ” (که مشابه هجای اول است) و “گو” (که کشیده‌تر از دو هجای پیشین است) کشیده می‌شود و عملاً تناسبات وزنی شعر به هم می‌ریزد. به عبارت دیگر، اگر فرض کنیم که این شعر، با نگاه ریتمیک علی قمصری، بدون هر گونه ملودی خوانده شود، شعر از روانی و وزن خود به حالتی معوج تغییر می‌کند. این بی‌دقتی‌ها باز هم به چشم می‌خورند: خواننده (هاله سیفی‌زاده)، بی‌جهت بر روی کلمهٔ “دراند” در مصرع “جز ز موشی که دراند کفنی نیست”، تشدیدی می‌گذارد که وزن شعر را به هم می‌ریزد. در قطعاتی چون “آنکه مست…” نیز این مساله در اجرای مصرعی چون “دل تنگش سر گل چیدن از این باغ نداشت” ا (با کشش غیر عادی “دلِ”) مشاهده می‌شود.
نگاهی به سبکهای موسیقی – باروک

نگاهی به سبکهای موسیقی – باروک

در تقسیم بندی دوره های هنری – از جمله موسیقی – بعد از رونسانس چهار دوره اصلی در نظر گرفته میشود. اول سبک باروک (Baroque) که بطور تقریبی بین سالهای ۱۶۰۰ تا ۱۷۵۰ میلادی ادامه داشته، دوم دوره کلاسیک بین سالهای ۱۷۵۰ تا ۱۸۲۰ ، سوم رمانتیک بین سالهای ۱۸۲۰ تا ۱۹۱۰ و بالآخره موسیقی مدرن یا همین موسیقی عصر حاضر از ۱۹۱۰ تا به امروز.
اپرای متروپلیتن (V)

اپرای متروپلیتن (V)

در سال ۲۰۰۷ اجراهای دیگری در شبکه PBS با کیفیتی بالا تولید و پخش شد. در ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶ به عنوان بخشی از تلاش شرکت جهت جذب تماشاچیان جدید، متروپلیتن مجموعه ای را از شش اجرای زنده از طریق ماهواره در سالنهای تئاتر با نام “اپرا متروپالتن: اجرای زنده HD” (با کیفیت پخش بالا) پخش می کرد.